CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT CẮT AMIDAN

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Trần Ngọc Mạnh giữ vai trò Bác sĩ Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

1. Cắt amidan là gì?

Amidan là hai khối mô tròn, nằm phía sau khoang miệng. Đây là một phần của hệ miễn dịch, có vai trò ngăn chặn các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus xâm nhập vào cơ thể qua đường mũi hoặc miệng, góp phần bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh lý nhiễm trùng. 

Phẫu thuật cắt amidan là một trong những phương pháp để điều trị viêm amidan khi cơ quan này không còn phát huy hiệu quả bảo vệ mà ngược lại có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Chỉ định phẫu thuật cắt amidan thường được áp dụng cho các trường hợp:

• Viêm amidan mạn tính tái phát hơn 7 lần trong 1 năm, 5 lần trong 2 năm liên tiếp, 3 lần trong 3 năm liên tiếp.
• Viêm amidan phì đại gây tắc nghẽn đường hô hấp trên với các biểu hiện như khó thở hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ.
• Viêm amidan nặng kéo dài trên 2 tuần với các triệu chứng áp xe quanh amidan, nhiễm trùng huyết.
• Một số trường hợp ít gặp khác như u amidan, cắt amidan trước khi ghép tạng.

2. Các phương pháp cắt amidan

Hiện nay có nhiều kỹ thuật cắt amidan khác nhau. Tùy vào tình trạng bệnh lý, độ tuổi, điều kiện trang thiết bị và đánh giá của bác sĩ mà người bệnh được tư vấn phương pháp phù hợp.

2.1 Cắt amidan bằng coblator

Cắt amidan bằng Coblator (còn được gọi là cắt amidan bằng Plasma) là một trong những phương pháp phẫu thuật hiện đại được ứng dụng rộng rãi trong chuyên ngành Tai Mũi Họng. Kỹ thuật này hiện được sử dụng để cắt amidan toàn bộ hoặc cắt amidan một phần tùy theo chỉ định của bác sĩ. 

Phương pháp Coblator sử dụng năng lượng sóng radio tần số cao kết hợp với dung dịch muối sinh lý để tạo ra trường plasma hoạt động ở nhiệt độ thấp, khoảng 40–70°C. Năng lượng plasma giúp phá vỡ các liên kết phân tử trong mô amidan, từ đó bóc tách và loại bỏ tổ chức viêm một cách chính xác mà không tạo ra nhiệt độ quá cao. Đồng thời, dung dịch muối sinh lý giúp làm mát vùng phẫu thuật, góp phần hạn chế tổn thương các mô lành xung quanh. 

2.2 Cắt amidan bằng laser

Cắt amidan bằng laser là phương pháp sử dụng tia laser CO₂ để cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ amidan. Phương pháp này có ưu điểm là hạn chế chảy máu, ít đau và người bệnh có thể xuất viện sớm sau mổ. Tuy nhiên, do sử dụng nhiệt năng cao nên laser có thể gây tổn thương các mô lành xung quanh, làm tăng nguy cơ đau họng kéo dài, nhiễm trùng vết mổ và trong một số trường hợp hiếm gặp có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận như dây thanh quản. 

2.3 Cắt amidan bằng dao điện

Cắt amidan bằng dao điện là phương pháp sử dụng dòng điện cao tần (Monopolar hoặc Bipolar) để tạo nhiệt, giúp bóc tách tổ chức amidan ra khỏi các mô liên kết xung quanh và đồng thời cầm máu trong quá trình phẫu thuật. Nhiệt độ của dao điện có thể đạt khoảng 300–400°C, nhờ đó mang lại hiệu quả cầm máu tốt và rút ngắn thời gian phẫu thuật.

Tuy nhiên, do tác động của nhiệt độ cao, phương pháp này có thể gây tổn thương nhiệt đến các mô lân cận và mô sâu vùng họng.

2.4 Mổ cắt amidan bằng phương pháp Sluder

Người bệnh được gây mê khi mổ bằng phương pháp Sluder, amidan sẽ được đưa vào một dụng cụ chuyên biệt có lỗ gọi là Sluder. Sau đó, bác sĩ sử dụng lưỡi dao tích hợp trên dụng cụ để cắt amidan. 

Kỹ thuật này thường được áp dụng cho các trường hợp amidan có kích thước lớn. Tuy nhiên, do thực hiện bằng phương pháp cơ học nên nguy cơ chảy máu sau mổ và nhiễm khuẩn có thể cao hơn.

2.5 Cắt amidan bằng phương pháp bóc tách và thòng lọng (Anse)

Phương pháp này thường được bác sĩ chỉ định cho người lớn mắc viêm amidan mạn tính, amidan mạn tính thể ẩn, amidan xơ teo hoặc có nhiều tổ chức xơ dính quanh hố amidan. 

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ bóc tách amidan khỏi các mô xung quanh, sau đó sử dụng thòng lọng kim loại có vòng dây mảnh để siết và cắt bỏ. Đây là phương pháp cắt amidan cổ điển, dễ chảy máu, cần cột chủ để cầm máu hố mổ.

2.6 Cắt amidan bằng dao mổ siêu âm

Cắt amidan bằng dao mổ siêu âm là phương pháp sử dụng sóng siêu âm tần số cao tác động lên lưỡi dao để bóc tách và loại bỏ tổ chức amidan. Trong quá trình phẫu thuật, năng lượng siêu âm tạo ra nhiệt độ khoảng 60–100°C, giúp cắt mô và cầm máu đồng thời.

Nhờ mức nhiệt thấp hơn so với dao điện, phương pháp này giúp giảm tổn thương các mô xung quanh, giảm đau sau phẫu thuật và hạn chế một số biến chứng hậu phẫu. 

3. Quy trình cắt amidan

Bác sĩ Mạnh cho biết, phẫu thuật cắt amidan là một phẫu thuật Tai Mũi Họng phổ biến và không quá phức tạp. Người bệnh gây mê toàn thân, thời gian phẫu thuật thường kéo dài khoảng 20–30 phút tùy từng trường hợp. Sau mổ, người bệnh được theo dõi qua đêm tại bệnh viện và có thể xuất viện vào sáng hôm sau. 

3.1 Trong khi phẫu thuật

• Bác sĩ sẽ sử dụng một dụng cụ chuyên dụng để mở và giữ cố định miệng của người bệnh
• Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành cắt amidan theo một trong các phương pháp đã nêu.
• Kiểm tra tình trạng chảy máu và cầm máu kỹ trước khi kết thúc phẫu thuật.

3.2 Sau khi phẫu thuật

• Người bệnh được theo dõi tại khu vực chăm sóc sau gây mê để chờ thuốc mê hết tác dụng.
• Sau đó, người bệnh được chuyển về phòng bệnh để tiếp tục theo dõi sức khỏe, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường nếu có. 
• Trước khi xuất viện, bác sĩ sẽ hướng dẫn chế độ ăn uống, chăm sóc vết mổ tại nhà và hẹn lịch tái khám.

4. Sau khi cắt amidan nên ăn gì và kiêng gì?

Theo bác sĩ Mạnh, sau phẫu thuật cắt amidan, người bệnh thường có cảm giác đau họng và khó nuốt trong vài ngày đầu. Vì vậy, người bệnh nên uống đủ nước, ưu tiên thức ăn mềm, nguội hoặc mát và tránh các thực phẩm có thể làm tổn thương vùng phẫu thuật. 

4.1 Những thực phẩm nên ăn/uống sau khi phẫu thuật cắt amidan

Trong tuần đầu sau phẫu thuật, người bệnh nên lựa chọn các thực phẩm mềm, dễ nuốt như: 

• Nước lọc, trà loãng hoặc nước ép trái cây không chua. 
• Sữa, sữa chua. 
• Kem, sinh tố. 
• Cháo, súp giàu dinh dưỡng. 
• Bún, phở, mì mềm. 
• Các loại trái cây nghiền mềm.

4.2 Những loại thực phẩm nên tránh ăn/uống sau khi cắt amidan

Để hạn chế đau rát và nguy cơ chảy máu vết mổ, người bệnh nên tránh: 

• Thức ăn cứng, dai hoặc sắc cạnh. 
• Các loại hạt và đồ khô khó nuốt.
• Thức ăn cay nóng, nhiều gia vị. 
• Nước chanh, cam, nước ép cà chua và các thực phẩm có vị chua. 
• Đồ ăn, thức uống còn nóng.
• Rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích.

Ngoài ra, người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý trong những ngày đầu sau phẫu thuật, tránh vận động mạnh hoặc mang vác nặng để hỗ trợ quá trình hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng. 

5. Biến chứng của phẫu thuật cắt viêm amidan

Mặc dù ngày càng có nhiều phương pháp cắt amidan giúp tăng hiệu quả phẫu thuật song những biến chứng trong và sau mổ amidan vẫn có thể xảy ra. Theo bác sĩ Mạnh, các biến chứng phổ biến gồm:

5.1 Biến chứng trong quá trình cắt amidan

• Chảy máu trong khi phẫu thuật.
• Tổn thương răng, môi hoặc lưỡi do dụng cụ phẫu thuật.
• Tổn thương niêm mạc họng, vòm miệng mềm hoặc thanh quản.
• Phù nề đường thở.
• Các biến chứng liên quan đến gây mê, gây tê.

Mặc dù hiếm gặp, các biến chứng này thường được phát hiện và xử trí kịp thời ngay trong quá trình phẫu thuật.

5.2 Biến chứng sau cắt amidan

• Đau họng, đau khi nuốt trong những ngày đầu.
• Buồn nôn hoặc nôn sau gây mê.
• Nhiễm trùng vết mổ.
• Mất nước do ăn uống khó khăn.
• Chảy máu sau phẫu thuật.

Trong đó, chảy máu sau cắt amidan là biến chứng cần đặc biệt lưu ý. Tình trạng này có thể xuất hiện trong những ngày đầu hoặc khoảng 5–10 ngày sau phẫu thuật khi lớp giả mạc bong ra. Người bệnh cần đến bệnh viện ngay nếu có các dấu hiệu như:

• Khạc hoặc nôn ra máu.
• Có máu tươi trong nước bọt.
• Cảm giác nuốt máu liên tục.
• Chảy máu vùng họng không tự cầm.

5.3 Các biến chứng muộn hiếm gặp

• Sẹo co kéo hoặc hẹp thành họng.
• Tổn thương mạch máu.
• Tràn khí dưới da.
• Huyết khối tĩnh mạch.
• Trật khớp đốt sống cổ.
• Rối loạn vị giác tạm thời hoặc kéo dài.

Tỷ lệ biến chứng nặng và tử vong sau cắt amidan hiện nay rất thấp. Để giảm thiểu rủi ro, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước và sau phẫu thuật, đồng thời tái khám đúng lịch hẹn.

Để được hỗ trợ và đặt lịch khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, vui lòng liên hệ Hotline 1800 6767 (nhánh 2).

6. Các thắc mắc thường gặp về phẫu thuật cắt amidan

6.1 Cắt amidan bao lâu?

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, ca phẫu thuật cắt amidan thường kéo dài khoảng 30 phút. Người bệnh được gây mê trong suất quá trình phẫu thuật.

6.2 Có nên cắt amidan không? Khi nào nên cắt amidan? Khi nào cần cắt amidan?

Bác sĩ thường chỉ định phẫu thuật cắt amidan cho người bệnh khi có tình trạng viêm kéo dài trên 5 lần/năm, viêm amidan nặng hoặc có biến chứng áp xe, có triệu chứng tắc nghẽn đường thở, u amidan…

6.3 Cắt amidan có đau không?

Người bệnh gây mê toàn thân trong suốt quá trình phẫu thuật, vì vậy người bệnh sẽ không cảm thấy đau. Tuy nhiên, khi thuốc mê hết tác dụng, người bệnh có thể cảm thấy đau cổ họng và đau ít hay nhiều phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật cũng như tình trạng vết mổ.

4. Cắt amidan có ảnh hưởng đến giọng nói không?

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc cắt amidan sẽ không gây ảnh hưởng đến chất lượng giọng nói. Tuy nhiên, một số ít trường hợp sau cắt amidan dẫn đến phù nề thanh quản làm thay đổi giọng nói trong thời gian ngắn, triệu chứng sẽ biến mất khi vết mổ lành.

5. Cắt amidan có gây mê không?

Hiện nay, hầu hết các phương pháp phẫu thuật cắt amidan đều gây mê toàn thân để đảm bảo an toàn và tạo sự thoải mái cho người bệnh trong suốt quá trình phẫu thuật. 

6. Phẫu thuật amidan có nguy hiểm không?

Phẫu thuật cắt amidan là một thủ thuật Tai Mũi Họng phổ biến, tương đối an toàn và hiếm khi xảy ra biến chứng nghiêm trọng. Các biến chứng thường gặp nhất là đau họng, nhiễm trùng hoặc chảy máu sau mổ. Phần lớn các trường hợp đều có thể được phát hiện và xử trí hiệu quả khi người bệnh tái khám hoặc đến cơ sở y tế kịp thời.

Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, chảy máu sau phẫu thuật có thể diễn tiến nghiêm trọng nếu không được xử trí sớm, dẫn đến mất máu nhiều và ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau mổ và đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu bất thường như khạc ra máu hoặc chảy máu vùng họng.

7. Vết thương sau khi cắt amidan bao lâu thì lành và hết đau?

Theo bác sĩ Mạnh, thời gian hồi phục sau cắt amidan có thể khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi, thể trạng và khả năng lành thương của mỗi người. Nhìn chung, trẻ em và thanh thiếu niên thường hồi phục nhanh hơn người lớn. 

Thông thường, người dưới 19 tuổi có thể hồi phục sau khoảng 10–14 ngày, trong khi người trưởng thành thường cần khoảng 2–3 tuần để vết thương lành và các triệu chứng khó chịu giảm dần. 

8. Cắt amidan bao nhiêu tiền?

Chi phí cắt amidan có thể khác nhau tùy thuộc vào phương pháp phẫu thuật được lựa chọn hoặc chỉ định, tình trạng sức khỏe của người bệnh, chi phí gây mê cũng như các dịch vụ đi kèm tại từng cơ sở y tế. 

Để được tư vấn chi tiết về chi phí cắt amidan phù hợp với từng trường hợp, người bệnh nên liên hệ trực tiếp với cơ sở y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và báo giá cụ thể. 

9. Cắt amidan ở đâu an toàn?

Mặc dù cắt amidan là phẫu thuật tương đối phổ biến, một số biến chứng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền hoặc rối loạn đông máu. 

Theo bác sĩ Mạnh, bên cạnh kỹ thuật phẫu thuật, việc theo dõi và chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò rất quan trọng. Người bệnh cần tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá quá trình lành thương, đồng thời phát hiện sớm các biến chứng như đau kéo dài, nhiễm trùng hoặc chảy máu sau mổ. 

Trong trường hợp xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khạc ra máu, đau họng tăng nhiều, sốt hoặc khó thở, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, người bệnh được thăm khám và điều trị bởi đội ngũ bác sĩ chuyên gia Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại và quy trình theo dõi hậu phẫu chặt chẽ, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng. Để được tư vấn hoặc đặt lịch khám, vui lòng liên hệ Hotline 1800 6767 (nhánh 2).

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.