POLYP DẠ DÀY LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Tuy nhiên, một số loại polyp có nguy cơ tiến triển thành ung thư hoặc liên quan đến các bệnh lý làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. 

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Đinh Hoàng Trung, bác sĩ Nội Tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, cung cấp những thông tin cần biết về polyp dạ dày, từ triệu chứng, nguyên nhân, các loại polyp thường gặp đến phương pháp chẩn đoán, điều trị và cách phòng ngừa. 

1. Polyp dạ dày là gì?

Polyp dạ dày là những tổn thương phát triển từ lớp niêm mạc bên trong dạ dày và có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau. Tùy từng trường hợp, polyp có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc số lượng nhiều với kích thước khác nhau. 

Phần lớn polyp dạ dày lành tính và không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe còn phụ thuộc vào loại polyp, kích thước và đặc điểm của tổn thương. Một số loại có nguy cơ tiến triển thành ung thư dạ dày, đặc biệt khi không được phát hiện và xử trí phù hợp. 

2. Triệu chứng polyp dạ dày

Phần lớn người mắc polyp dạ dày không có triệu chứng rõ ràng. Polyp thường được phát hiện tình cờ trong quá trình nội soi hoặc kiểm tra các vấn đề khác của đường tiêu hóa. Tuy nhiên, một số dấu hiệu người bệnh có thể nhận biết gồm: 

• Ợ nóng kéo dài
• Trào ngược dạ dày – thực quản
• Đau bụng
• Buồn nôn
• Khó nuốt
• Sụt cân không chủ ý

3. Nguyên nhân gây polyp dạ dày

Polyp dạ dày có thể hình thành do nhiều yếu tố liên quan đến sự thay đổi và tăng sinh bất thường của niêm mạc dạ dày. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Viêm dạ dày mạn tính: Tình trạng viêm niêm mạc dạ dày kéo dài kích thích sự tăng sinh của các tế bào, từ đó liên quan đến sự hình thành polyp tăng sản và u tuyến (adenoma). Phần lớn polyp tăng sản có nguy cơ ung thư thấp, nhưng nguy cơ này tăng khi polyp có kích thước lớn, đặc biệt trên 1 cm. 

• Bệnh đa polyp gia đình (FAP): là hội chứng di truyền hiếm gặp, làm tăng nguy cơ hình thành polyp tại đường tiêu hóa, trong đó có dạ dày. Người mắc FAP thường được ghi nhận polyp tuyến đáy vị và u tuyến. Đặc biệt, polyp tuyến đáy vị liên quan đến FAP có nguy cơ tiến triển thành ung thư cao hơn so với các trường hợp thông thường. 

• Lạm dụng một số loại thuốc dạ dày: Một số loại thuốc ức chế bơm proton (PPI) được sử dụng để giảm tiết axit dạ dày và điều trị nhiều bệnh lý tiêu hóa. Việc sử dụng PPI trong thời gian dài có liên quan đến sự hình thành polyp tuyến đáy vị. Những polyp này thường có kích thước nhỏ và nguy cơ ác tính thấp.  

4. Các loại polyp dạ dày

Polyp dạ dày được phân làm 3 loại chính. Cụ thể bao gồm:

4.1 Polyp tuyến đáy vị

Polyp tuyến đáy vị là một trong những loại polyp dạ dày thường gặp, thường xuất hiện ở phần trên của dạ dày (vùng đáy vị). Khi nội soi, polyp thường có kích thước nhỏ, bề mặt phẳng hoặc hơi nhô lên Phần lớn polyp tuyến đáy vị có nguy cơ ác tính thấp và hiếm khi tiến triển thành ung thư. Loại polyp này thường liên quan đến việc sử dụng thuốc ức chế bơm proton (PPI) trong thời gian dài. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể khuyên người bệnh ngừng dùng thuốc. 

4.2 Polyp tăng sản

Polyp tăng sản là loại polyp dạ dày thường gặp thứ hai, sau polyp tuyến đáy vị. Polyp thường có kích thước dưới 2 cm, có thể có cuống hoặc không cuống và phát triển theo từng chùm ở nhiều vị trí khác nhau trong dạ dày.

Polyp tăng sản thường liên quan đến tình trạng viêm dạ dày mạn tính, đặc biệt là viêm dạ dày do H. pylori. Bề mặt polyp dễ bị bào mòn hoặc loét, từ đó gây chảy máu đường tiêu hóa trong một số trường hợp.

Phần lớn polyp tăng sản có nguy cơ ung thư thấp. Tuy nhiên, nguy cơ này tăng khi polyp có kích thước lớn hoặc xuất hiện trên nền niêm mạc dạ dày có những tổn thương bất thường. Khi phát hiện polyp tăng sản, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết polyp và lấy mẫu niêm mạc xung quanh để đánh giá nguy cơ tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư. 

Nếu polyp liên quan đến nhiễm H. pylori, điều trị tiệt trừ vi khuẩn này có thể giúp polyp thoái triển. Việc theo dõi và điều trị sẽ được bác sĩ cân nhắc dựa trên đặc điểm polyp và tình trạng niêm mạc dạ dày. 

4.3 Polyp u tuyến

Polyp u tuyến là loại polyp tân sinh thường gặp ở dạ dày và được xem là tổn thương tiền ung thư, có khả năng tiến triển thành ung thư dạ dày. Polyp thường xuất hiện đơn độc, có kích thước tương đối lớn và có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong dạ dày. 

Polyp u tuyến thường liên quan đến những thay đổi bất thường của niêm mạc dạ dày như viêm dạ dày teo và chuyển sản ruột. Nguy cơ tiến triển thành ung thư tăng khi polyp có kích thước lớn, đặc biệt trên 2 cm, hoặc có đặc điểm mô học nguy cơ cao. Khi phát hiện polyp u tuyến, bác sĩ thường chỉ định cắt bỏ polyp và gửi mẫu mô để xét nghiệm giải phẫu bệnh nhằm đánh giá mức độ bất thường của tế bào và nguy cơ ung thư. Đồng thời, niêm mạc dạ dày xung quanh cũng có thể được sinh thiết để kiểm tra các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư đi kèm. 

Ở người mắc bệnh đa polyp tuyến gia đình (FAP), polyp u tuyến có thể xuất hiện với số lượng nhiều hơn và cần được kiểm tra, xử trí phù hợp để kiểm soát nguy cơ tiến triển thành ung thư. 

5. Đối tượng dễ mắc bệnh polyp dạ dày

Polyp dạ dày có thể xuất hiện ở cả nam và nữ, ở nhiều độ tuổi khác nhau. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh có xu hướng tăng theo tuổi, đặc biệt ở người từ 45 tuổi trở lên. Bên cạnh đó, một số yếu tố làm tăng khả năng hình thành polyp dạ dày khác gồm: 

• Người sử dụng thuốc ức chế bơm proton (PPI) kéo dài: Việc sử dụng PPI trong thời gian dài có liên quan đến sự hình thành polyp tuyến đáy vị.
• Người nhiễm H. pylori: Nhiễm vi khuẩn H. pylori liên quan đến tình trạng viêm niêm mạc dạ dày và sự hình thành polyp tăng sản. Khi phát hiện nhiễm H. pylori, người bệnh nên được điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Người hút thuốc và ít vận động: Đây là những yếu tố liên quan đến sức khỏe dạ dày và nguy cơ mắc các bệnh lý đường tiêu hóa.

6. Biện pháp chẩn đoán bệnh polyp dạ dày

Nội soi dạ dày là phương pháp thường được sử dụng để phát hiện và đánh giá polyp dạ dày. Thông qua một ống nội soi mềm có gắn camera, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, xác định vị trí, số lượng, kích thước và đặc điểm của polyp. 

Khi phát hiện vùng niêm mạc bất thường hoặc polyp có đặc điểm cần đánh giá thêm, bác sĩ có thể sinh thiết hoặc cắt polyp để lấy mẫu mô. Mẫu bệnh phẩm sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm để thực hiện giải phẫu bệnh, giúp xác định loại polyp, đánh giá những thay đổi bất thường của tế bào và kiểm tra dấu hiệu tiền ung thư hoặc ung thư. 

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, các gói nội soi tiêu hóa được triển khai với phương pháp gây mê, giúp người bệnh hạn chế cảm giác khó chịu trong quá trình thực hiện. Thủ thuật được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, với sự hỗ trợ của hệ thống nội soi Olympus EVIS X1 CV-1500, hỗ trợ bác sĩ quan sát và đánh giá các tổn thương trên niêm mạc tiêu hóa.

Sau nội soi, người bệnh được theo dõi sau thủ thuật, nhận kết quả và được bác sĩ tư vấn về hướng điều trị hoặc theo dõi tiếp theo dựa trên tình trạng thực tế.

7. Cách chữa polyp dạ dày

Điều trị polyp dạ dày sẽ phụ thuộc vào loại, kích thước và nguyên nhân hình thành polyp. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

7.1 Cắt polyp

Cắt polyp dạ dày là phương pháp được bác sĩ chỉ định nhằm loại bỏ những polyp có kích thước lớn, có dấu hiệu bất thường hoặc tiềm ẩn nguy cơ phát triển thành ung thư được phát hiện trong quá trình nội soi. 

• Polyp tuyến đáy vị: Nếu các polyp này không kèm theo dấu hiệu bất thường, người bệnh không cần điều trị bổ sung. Tuy nhiên, khi polyp có đường kính lớn hơn 10 mm, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ để hạn chế nguy cơ phát sinh biến chứng. Nếu kết quả sinh thiết phát hiện tình trạng loạn sản ở mô xung quanh polyp, người bệnh sẽ được thăm khám và đánh giá chuyên sâu tương tự như trường hợp nghi ngờ ung thư. 

• Polyp tăng sản: Thường chỉ được xét nghiệm và kiểm tra, đặc biệt là đối với tình trạng nhiễm H. pylori. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh tái khám và thực hiện nội soi sau khoảng 1 năm để đánh giá sự thay đổi của polyp. Nếu polyp vẫn tồn tại hoặc kết quả sinh thiết phát hiện loạn sản, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định cắt bỏ nhằm hạn chế nguy cơ tiến triển bất thường. 

• Polyp u tuyến: Loại polyp này có nguy cơ cao phát triển thành ung thư nên thường được cắt bỏ. Nếu polyp tuyến không được loại bỏ trong lần nội soi đầu tiên, bác sĩ có thể sẽ thực hiện lặp lại trong vòng từ 6 – 12 tháng. Ngoài ra, người bệnh có thể được chỉ định kiểm tra và sinh thiết các khu vực niêm mạc xung quanh polyp để bác sĩ ánh giá tình trạng loạn sản, đồng thời phát hiện sớm những tổn thương bất thường khác nếu có.  

Trường hợp polyp xuất hiện quá nhiều, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày. Tuy nhiên, niêm mạc dạ dày có cấu trúc đặc biệt với nhiều nếp gấp, khiến việc phát hiện và xử lý toàn bộ tổn thương trở nên phức tạp. Vì vậy, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm để được thăm khám, tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. 

7.2 Điều trị nhiễm trùng

Nếu trong quá trình kiểm tra bác sĩ phát hiện tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm dạ dày đi kèm với polyp, người có thể được kê đơn thuốc để điều trị nhằm loại bỏ vi khuẩn, cải thiện tình trạng viêm và hỗ trợ phục hồi niêm mạc dạ dày. 

7.3 Có nên cắt polyp dạ dày?

 Không phải tất cả các trường hợp polyp dạ dày đều cần can thiệp cắt bỏ. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả nội soi, sinh thiết và tình trạng sức khỏe của người bệnh để đưa ra chỉ định điều trị phù hợp. 

Cắt polyp dạ dày sẽ được tiến hành trong trường hợp khối tế bào có kích thước lớn và nguy cơ tiến triển thành ung thư. Trong khi đó, các polyp nhỏ, không có dấu hiệu bất thường có thể được theo dõi định kỳ thay vì tiến hành thủ thuật ngay.

Mặc dù cắt polyp dạ dày thường được thực hiện bằng phương pháp nội soi, thủ thuật vẫn có thể tiềm ẩn một số rủi ro, chẳng hạn như chảy máu hoặc thủng dạ dày.

8. Phòng ngừa polyp dạ dày như thế nào?

Phần lớn polyp dạ dày là lành tính, tuy nhiên về lâu dài, một số trường hợp có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vì vậy, việc phòng ngừa từ sớm là rất cần thiết. Một số biện pháp nên thực hiện gồm: 

• Kiểm soát tốt tình trạng viêm dạ dày mạn tính, đặc biệt khi liên quan đến nhiễm H. pylori.
• Hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc ức chế bơm Proton, chỉ dùng khi được bác sĩ chỉ định.
• Duy trì chế độ ăn uống và cân nặng hợp lý.
• Khám sức khỏe định kỳ và nội soi khi có chỉ định giúp phát hiện sớm polyp dạ dày.
• Người có tiền sử polyp dạ dày hoặc gia đình mắc các hội chứng di truyền liên quan đến polyp nên thông báo cho bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn theo dõi phù hợp. 

9. Khi nào gặp nên bác sĩ?

Người bệnh nên thăm khám khi xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc có các dấu hiệu bất thường như: 

• Đau vùng thượng vị kéo dài.
• Thường xuyên buồn nôn.
• Đầy bụng, khó tiêu.
• Đi ngoài phân đen hoặc có máu.
• Có biểu hiện thiếu máu.
• Sụt cân không chủ ý.

Đặc biệt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi gặp tình trạng nôn ra máu, đau bụng dữ dội, choáng hoặc có dấu hiệu mất máu. Nếu đang lo lắng về các triệu chứng hoặc cần được đánh giá tình trạng polyp dạ dày, vui lòng liên hệ Hotline 1800 6767 (nhánh 2) để được hỗ trợ tư vấn và đặt lịch thăm khám cùng các bác sĩ chuyên khoa.

10. Các thắc mắc về bệnh polyp dạ dày

10.1 Bị polyp dạ dày có nguy hiểm không?

Polyp dạ dày có thể gây nguy hiểm nếu phát triển thành khối u ác tính hoặc làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan mà cần thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và loại bỏ polyp sớm, từ đó hạn chế những biến chứng không mong muốn. 

10.2 Polyp dạ dày nên ăn gì và kiêng gì?

Sau khi cắt polyp dạ dày, người bệnh nên ưu tiên rau củ, trái cây và những món ăn dễ tiêu hóa như cháo, món hầm…

Bên cạnh đó, người bệnh nên hạn chế các loại thực phẩm cứng, gây khó khăn cho quá trình tiêu hóa. Những món ăn cay nóng, chua, mặn hoặc chứa nhiều dầu mỡ cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phục hồi của dạ dày.

3. Polyp dạ dày có lây không?

Polyp dạ dày không lây truyền từ người này sang người khác. Tuy nhiên, vi khuẩn H. pylori, một trong những nguyên nhân gây viêm dạ dày mạn tính và hình thành polyp, có thể lây truyền qua đường ăn uống.

4. Bị polyp dạ dày có ảnh hưởng gì không?

Polyp dạ dày thường không gây ra triệu chứng rõ ràng và phần lớn được phát hiện thông qua quá trình nội soi định kỳ. Bên cạnh đó, tỷ lệ polyp dạ dày phát triển thành ung thư cũng tương đối thấp, khoảng 6–10%.

Tuy nhiên, khi polyp có kích thước lớn, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày, chẳng hạn như khó tiêu, ợ nóng, đau bụng hoặc xuất huyết dạ dày. Vì vậy, phát hiện và điều trị polyp dạ dày sớm đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe người bệnh.

Phòng khám Nội tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn tiếp nhận thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa, trong đó có các vấn đề liên quan đến dạ dày. Người bệnh được đội ngũ Nội tiêu hóa và Ngoại khoa đánh giá triệu chứng, chỉ định các phương pháp chẩn đoán phù hợp như nội soi tiêu hóa khi cần thiết, đồng thời tư vấn hướng điều trị và theo dõi dựa trên tình trạng thực tế.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.