KHỚP GỐI KÊU LỤC CỤC – NGUYÊN NHÂN, CÁCH CHỮA VÀ PHÒNG NGỪA

Để hiểu hơn về tình trạng khớp gối kêu lục cục, cùng đọc qua bài viết toàn diện về triệu chứng phổ biến , được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS.CKI Nguyễn Xuân Hảo – Khoa Chấn thương chỉnh hình. 

1. Tình trạng khớp gối kêu lục cục là gì?

Tình trạng phát ra những âm thanh như: lục cục, lụp cụp, răng rắc hay âm thanh như tiếng nổ nhỏ khi thực hiện các động tác co duỗi, đứng lên – ngồi xuống hoặc khi leo cầu thang. Đa phần, các âm thanh từ khớp gối có thể là lành tính, nhưng đôi khi đó là dấu hiệu của một số bệnh lý khớp gối.

Khớp gối là khớp phức tạp nhất, chịu tải trọng lớn nhất của cơ thể. Bất kỳ thay đổi nào bên trong khớp gối cũng có thể tạo ra âm thanh vận động, từ: bong bóng khí, mất nước, rách sụn chêm hay thoái hóa khớp.

2. Đầu khớp gối kêu lục cục khi co duỗi có sao không?

Như đã đề cập ở phần trên, không phải mọi tiếng lục cục phát ra từ đầu gối đều đáng lo ngại. Chúng ta hoàn toàn có thể phân biệt được khi nào khi nào là lành tính, khi nào cần lưu ý vì cảnh báo bệnh lý.

Trường hợp lành tính:

Khớp gối kêu lục cục là trường hợp lành tính khi: Không kèm đau, không sưng nóng đỏ khớp, không ảnh hưởng đến khả năng đi lại hoặc vận động

Đây là do hiện tượng bong bóng khí trong dịch khớp bị vỡ khi co duỗi hoặc thay đổi tư thế. Đây là hiện tượng khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm.

Ngoài ra, âm thanh lục cục cũng có thể xảy ra khi:

• Khớp vận động sau thời gian ngồi lâu hoặc ít hoạt động

• Dây chằng, gân hoặc cơ trượt qua cấu trúc xương quanh khớp
• Khớp bị khô nhẹ hoặc thiếu linh hoạt tạm thời

Thông thường, tình trạng có thể cải thiện khi người bệnh vận động nhẹ nhàng, tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý.

Trường hợp cần lưu ý:

• Đau nhức khớp gối khi đi lại hoặc leo cầu thang
• Sưng, nóng hoặc cứng khớp
• Khó co duỗi gối
• Cảm giác khớp lỏng lẻo hoặc mất vững
• Khớp bị kẹt hoặc khó vận động
• Tiếng kêu xuất hiện ngày càng nhiều và rõ hơn theo thời gian

Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như: Thoái hóa khớp gối, rách sụn chêm, viêm khớp, đứt dây dây chằng. Người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị phù hợp.

3. Nguyên nhân gây ra tình trạng khớp gối kêu lục cục

3.1 Tuổi tác 

Tuổi tác là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến khớp gối phát ra tiếng lục cục khi vận động. Theo thời gian, sụn khớp dần bị bào mòn, lượng dịch khớp giảm và độ đàn hồi của các mô quanh khớp cũng suy giảm.

Người lớn tuổi cũng có nguy cơ cao mắc viêm khớp hoặc thoái hóa khớp gối – những nguyên nhân hàng đầu gây tiếng kêu ở khớp. (Theo thống kê AAOS, hơn 50% người trên 65 tuổi khi chụp X-quang có dấu hiệu của viêm khớp gối).

3.2 Giới tính

Phụ nữ có nguy cơ gặp các vấn đề khớp gối cao hơn nam giới, đặc biệt sau giai đoạn mãn kinh. Sự thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến mật độ xương, sụn khớp và độ linh hoạt của dây chằng quanh gối.

Ngoài ra, cấu trúc xương chậu và trục chi dưới ở nữ giới cũng làm tăng áp lực lên khớp gối khi vận động, từ đó dễ gây ra tình trạng đau nhức hoặc tiếng kêu lục cục bất thường ở khớp.

3.3 Béo phì

Khớp gối là khớp chịu tải trọng lớn của cơ thể. Mỗi 1kg tăng cân tương đương 3-4kg tải trọng thêm lên mỗi đầu gối. Khi cân nặng vượt quá mức phù hợp, áp lực dồn lên khớp gối sẽ tăng lên đáng kể, làm sụn khớp nhanh bị bào mòn hơn. 

Người béo phì thường có nguy cơ cao gặp:

• Thoái hóa khớp gối
• Viêm khớp
• Đau và cứng khớp khi vận động

3.4 Chấn thương

Các chấn thương vùng gối như té ngã, va đập mạnh hoặc tai nạn thể thao có thể gây tổn thương sụn chêm, dây chằng hoặc sụn khớp. Sau chấn thương, khớp gối có thể phát ra tiếng lục cục do cấu trúc khớp không còn ổn định như bình thường.

Người bệnh có thể gặp thêm các triệu chứng như:

• Đau nhức khớp gối
• Sưng gối
• Khó co duỗi hoặc cảm giác khớp bị kẹt

Nếu tiếng kêu xuất hiện sau chấn thương và kéo dài, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra tổn thương khớp gối.

3.5 Các hoạt động thể thao quá sức

Việc vận động quá mức hoặc sai kỹ thuật có thể gây mòn sụn, viêm gân hoặc tổn thương cấu trúc quanh khớp gối, từ đó xuất hiện tiếng lục cục khi vận động.

Tập luyện hoặc chơi các môn thể thao cường độ cao dưới đây trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên khớp gối,:

• Chạy bộ đường dài
• Bóng đá
• Cầu lông
• Leo núi
• Tập tạ nặng

3.6 Thiếu dưỡng chất

Thiếu hụt các dưỡng chất quan trọng cho xương khớp như canxi, vitamin D, collagen hoặc glucosamine có thể làm giảm chất lượng sụn khớp và mật độ xương.

Khi sụn khớp bị suy yếu hoặc khô khớp, các bề mặt khớp ma sát với nhau nhiều hơn và dễ tạo ra âm thanh khi vận động.

3.7 Thiếu vận động

Ít vận động khiến cơ quanh khớp gối suy yếu, giảm độ linh hoạt và giảm tiết dịch bôi trơn trong khớp. Điều này có thể khiến khớp gối phát ra tiếng lục cục khi bắt đầu vận động sau thời gian ngồi lâu hoặc nghỉ ngơi kéo dài.

3.8 Khớp gối kêu lục cục do bệnh lý

Tiếng kêu ở khớp gối có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cơ – xương – khớp như:

• Thoái hóa khớp gối
• Viêm khớp
• Rách sụn chêm
• Tổn thương dây chằng
• Viêm gân quanh gối

4. Triệu chứng của đầu gối lục cục

Tình trạng khớp gối kêu lục cục có thể đi kèm nhiều biểu hiện khác nhau tùy theo nguyên nhân và mức độ tổn thương của khớp. Ở một số người, tiếng kêu chỉ xuất hiện đơn thuần khi vận động và không gây khó chịu. 

Tuy nhiên, các trường hợp dưới đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý xương khớp cần được theo dõi và điều trị sớm: 

• Tiếng kêu lục cục bất thường khi vận động
• Đau nhức khớp gối
• Cứng khớp hoặc khó co duỗi gối
• Sưng hoặc nóng vùng khớp gối
• Cảm giác khớp gối mất vững

Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như thoái hóa khớp gối, rách sụn chêm, tổn thương dây chằng hoặc viêm khớp cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

5. Cách chẩn đoán nguyên nhân khớp gối kêu lục cục

Để xác định chính xác nguyên nhân khiến khớp gối phát ra tiếng lục cục, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp cận lâm sàng phù hợp. 

5.1 Khám lâm sàng

Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ khai thác các thông tin liên quan đến: thời điểm, tần suất và mức độ cơn đau, các triệu chứng đi kèm và bệnh nền

Bác sĩ cũng tiến hành kiểm tra khả năng vận động của khớp gối thông qua các động tác như: Co duỗi gối, đi lại, ngồi xổm và leo cầu thang.

5.2 Chẩn đoán hình ảnh

Nếu nghi ngờ có tổn thương bên trong khớp gối, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để đánh giá chi tiết cấu trúc khớp.

X-quang khớp gối giúp phát hiện các bất thường như: Thoái hóa khớp gối, Hẹp khe khớp, Gai xương, Biến dạng xương quanh khớp

Đây là phương pháp thường được chỉ định đầu tiên trong đánh giá các bệnh lý khớp gối.

MRI khớp gối cho phép quan sát rõ các mô mềm bên trong khớp như:

• Sụn chêm
• Dây chằng
• Sụn khớp
• Bao hoạt dịch

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện sớm các tổn thương rách sụn chêm, tổn thương dây chằng (đứt/rách), Viêm khớp hoặc tổn thương sụn khớp.

Bác sĩ có thể chỉ định thêm CT scan hoặc siêu âm nhằm đánh giá cấu trúc xương, tràn dịch khớp hoặc tổn thương phần mềm quanh khớp gối.

5.3 Xét nghiệm bổ sung

Nếu nghi ngờ khớp gối kêu lục cục liên quan đến viêm khớp hoặc bệnh lý chuyển hóa, người bệnh có thể cần thực hiện thêm các xét nghiệm như:

• Xét nghiệm máu
• Kiểm tra dấu hiệu viêm
• Chỉ số acid uric hoặc bệnh lý tự miễn

Các xét nghiệm này giúp hỗ trợ chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp hơn cho từng trường hợp khớp gối kêu lục cục do bệnh lý.

Tóm lại, người bệnh nên đi khám sớm nếu tình trạng khớp gối kêu lục cục kéo dài, kèm đau nhức, sưng khớp hoặc khó vận động để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ tổn thương khớp tiến triển nặng hơn, ảnh hưởng đến khả năng vận động về sau.

6. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Nếu tình trạng khớp gối kêu lục cục kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường, người bệnh không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cơ – xương – khớp cần được điều trị sớm. 

Đặc biệt, người bệnh nên đi khám bác sĩ khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Khớp gối kêu lục cục kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên
• Đau nhức khớp gối khi đi lại, đứng lên ngồi xuống hoặc leo cầu thang
• Sưng, nóng đỏ vùng khớp gối
• Cứng khớp hoặc khó co duỗi đầu gối
• Cảm giác khớp gối lỏng lẻo, mất vững hoặc dễ khuỵu chân
• Khớp bị kẹt hoặc hạn chế vận động
• Tiếng kêu xuất hiện sau chấn thương hoặc tai nạn
• Đau kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt và khả năng vận động

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại như hệ thống MRI tích hợp AI; hệ thống Chụp CT Scanner đa lát cắt, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương khớp gối và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám sớm.

7. Cách chữa khớp gối kêu lục cục khi co duỗi

Đối với những trường hợp lành tính, người bệnh có thể cải thiện bằng thay đổi lối sống và chăm sóc tại nhà. Nhưng nếu kèm đau nhức, sưng hoặc hạn chế vận động do chấn thương hoặc bệnh lý, người bệnh cần được thăm khám và điều trị chuyên sâu để tránh tổn thương khớp tiến triển nặng hơn.

7.1 Điều trị bảo tồn

Điều trị bảo tồn thường được áp dụng cho các trường hợp nhẹ hoặc chưa có tổn thương nghiêm trọng tại khớp gối. Mục tiêu là giảm đau, cải thiện chức năng vận động và hạn chế áp lực lên khớp.

– Nghỉ ngơi và điều chỉnh vận động: Hạn chế leo cầu thang, chạy – nhảy cường độ cao; đặc biệt nên tránh các động tác sinh hoạt như ngồi xổm lâu hoặc mang vác vật nặng.

– Vật lý trị liệu: kéo giãn cơ, điện xung giảm đau, siêu âm trị liệu, các bài tập tăng cường cơ đùi và cơ quanh khớp gối giúp cải thiện độ ổn định của khớp và giảm tiếng kêu khi vận động. 

– Kiểm soát cân nặng: Giảm cân giúp giảm áp lực lên khớp gối, làm chậm quá trình thoái hóa và giảm triệu chứng đau nhức khi vận động, đặc biệt ở người thừa cân hoặc béo phì.

– Bổ sung Vitamin và các Khoáng chất: Canxi, Vitamin D, Collagen Omega-3 trong dinh dưỡng để hỗ trợ cải thiện sức khỏe sụn khớp và duy trì độ linh hoạt của khớp gối.

– Điều trị bằng thuốc: Trong trường hợp khớp gối kêu lục cục kèm đau nhức, viêm hoặc hạn chế vận động, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc nhằm kiểm soát triệu chứng, giảm viêm. Bao gồm:

• Thuốc giảm đau, thường dùng trong các trường hợp đau nhẹ đến trung bình.
• Thuốc chống viêm: Nhóm kháng viêm NSAIDs hoặc Corticosteroid.
• Thuốc hỗ trợ xương khớp: Một số thuốc hoặc thực phẩm hỗ trợ chứa thành phần như Glucosamine, Chondroitin sulfate, Collagen type II, Acid hyaluronic, Canxi và vitamin D có thể được sử dụng nhằm nuôi dưỡng sụn khớp  và làm chậm quá trình thoái hóa khớp.

Lưu ý: Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài mà cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

7.2 Can thiệp phẫu thuật

Nếu tình trạng khớp gối kêu lục cục liên quan đến tổn thương cấu trúc khớp hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp chuyên sâu hơn.

– Tiêm nội khớp: Một số trường hợp thoái hóa hoặc viêm khớp có thể được chỉ định tiêm nội khớp như chất nhờn hoặc tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Giảm viêm, giảm đau, Cải thiện vận động khớp. Các loại thuốc tiêm thường bao gồm acid hyaluronic hoặc thuốc chống viêm theo chỉ định của bác sĩ.

– Phẫu thuật nội soi khớp gối: Nội soi khớp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bên trong khớp gối và xử lý các tổn thương như: rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp hoặc dị vật trong khớp. Đây là phương pháp ít xâm lấn, giúp giảm đau và phục hồi vận động hiệu quả trong nhiều trường hợp.

– Phẫu thuật thay khớp gối: Đối với các trường hợp thoái hóa khớp gối nặng hoặc tổn thương khớp nghiêm trọng, người bệnh có thể cần phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo nhằm cải thiện triệu chứng và chức năng vận động, từ đó lấy lại chất lượng cuộc sống.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, đội ngũ bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình giàu kinh nghiệm triển khai thường quy nhiều phương pháp điều trị hiện đại cho các bệnh lý khớp gối, từ tiêm nội khớp (Chất nhờn, Huyết tương giàu tiểu cầu PRP), thực hiện nội soi khớp đến các phẫu thuật thay khớp gối phức tạp. Với hệ thống trang thiết bị tiên tiến cùng quy trình điều trị – phục hồi chuyên sâu, người bệnh được tối ưu hiệu quả điều trị với nhiều ưu điểm như: giảm đau hiệu quả, hạn chế biến chứng, phục hồi vận động nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm gánh nặng chi phí điều trị.

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám. 

8. Phòng ngừa khớp gối kêu lụp cụp

Chủ động chăm sóc và bảo vệ khớp gối từ sớm là cách hiệu quả giúp hạn chế tình trạng khớp phát ra tiếng lục cục, đồng thời giảm nguy cơ thoái hóa và các bệnh lý xương khớp về lâu dài. 

Một lối sống lành mạnh kết hợp chế độ dinh dưỡng và vận động hợp lý sẽ giúp duy trì sự linh hoạt của khớp gối và bảo vệ khả năng vận động.

8.1 Chế độ ăn uống

Ưu tiên các thực phẩm giàu dưỡng chất hỗ trợ sụn khớp như:

• Canxi: có nhiều trong sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua… giúp duy trì mật độ xương
• Vitamin D: hỗ trợ hấp thu canxi và tăng cường sức khỏe xương khớp
• Collagen và protein: hỗ trợ cấu trúc sụn và dây chằng
• Omega-3: có trong cá hồi, cá thu, hạt óc chó… giúp giảm viêm khớp
• Rau xanh và trái cây: bổ sung vitamin và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ khớp

Ngoài ra, người bệnh nên hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn hoặc quá nhiều đường vì có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể.

8.2 Tập luyện

Tập luyện đúng cách giúp tăng cường sức mạnh cơ quanh khớp gối, cải thiện độ linh hoạt và giảm áp lực lên khớp khi vận động.

Một số hình thức vận động phù hợp gồm: Đi bộ nhẹ nhàng, Đạp xe, Bơi lội, Yoga và các bài tập tăng cường cơ đùi và cơ quanh gối. 

Người bệnh nên khởi động kỹ trước khi tập luyện và tránh các động tác gây áp lực quá lớn lên khớp gối như nhảy cao, chạy quá sức hoặc ngồi xổm lâu.

Lưu ý: Nếu có đau khớp kéo dài hoặc từng chấn thương đầu gối, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng trước khi tập luyện.

8.3 Giảm cân

Khớp gối là khớp chịu tải trọng lớn của cơ thể. Khi cân nặng tăng cao, áp lực lên khớp gối cũng tăng theo, khiến sụn khớp dễ bị bào mòn và phát ra tiếng lục cục khi vận động.

Việc duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên khớp gối, từ đó giảm đau và hạn chế nguy cơ thoái hóa khớp sớm. Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh cùng vận động phù hợp là giải pháp hiệu quả giúp kiểm soát cân nặng và bảo vệ khớp gối.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.