ĐAU BẢ VAI – NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Để hiểu hơn về cơn đau bả vai, cùng đọc qua bài viết toàn diện về triệu chứng phổ biến , được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS.CKI Nguyễn Xuân Hảo – Khoa Chấn thương chỉnh hình.

1. Đau bả vai là gì

Đau bả vai là tình trạng đau nhức hoặc khó chịu xuất hiện ở vùng xương bả vai (xương scapula) – phần xương tam giác nằm phía sau lồng ngực, đóng vai trò quan trọng trong vận động vai – tay.

Cơn đau có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên bả vai, với mức độ từ đau âm ỉ, căng mỏi cho đến đau nhói dữ dội, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và khả năng vận động hằng ngày.

Đau bả vai thường gặp ở dân văn phòng, người ngồi sai tư thế lâu ngày, người lao động nặng hoặc thường xuyên vận động phần vai – tay quá mức.

2. Triệu chứng khi đau vùng bả vai

Bả vai bị đau thường biểu hiện bằng các cơn đau âm ỉ, đau nhói hoặc cảm giác nặng vùng vai – lưng trên, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày: 

– Hạn chế vận động cánh tay và khớp vai như: Khó giơ tay cao, khó xoay vai hoặc cảm giác vai yếu, nhanh mỏi khi hoạt động.

– Phát ra tiếng kêu: Xuất hiện tiếng kêu “rắc rắc”, “lạo xạo” khi cử động vai do tổn thương khớp hoặc gân cơ quanh vai.

– Tê bì, châm chích hoặc yếu tay: Do bị chèn ép thần kinh vùng cổ – vai. 

– Cơn đau đôi khi lan từ bả vai xuống cánh tay, lên cổ hoặc lan ra vùng ngực và lưng trên.

– Xuất hiện triệu chứng sưng, nóng đỏ, bầm tím hoặc đau nhiều về đêm và khi nghỉ ngơi. 

– Biểu hiện khó thở, đau tức ngực, tim đập nhanh hoặc đau bụng kèm theo: Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nguy hiểm cần được thăm khám sớm.

3. Nguyên nhân gây đau nhức bả vai

3.1 Đau cơ bả vai

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau vùng bả vai. Tình trạng này thường xảy ra do:

• Ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài
• Mang vác vật nặng
• Vận động vai quá mức
• Căng cơ hoặc co cứng cơ vùng cổ – vai – gáy

Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ, căng cứng vùng bả vai và đau tăng khi vận động hoặc giữ nguyên tư thế quá lâu.

3.2 Đau xương và khớp bả vai

Các bệnh lý cơ – xương – khớp cũng là nguyên nhân thường gặp gây đau nhức bả vai, bao gồm:

• Viêm quanh khớp vai
• Thoái hóa khớp vai
• Thoái hóa cột sống cổ
• Thoát vị đĩa đệm cổ
• Tổn thương gân cơ chóp xoay
• Viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch

Những bệnh lý này có thể gây đau kéo dài, hạn chế vận động vai và kèm tiếng lạo xạo khi cử động.

3.3 Các vấn đề ở tim

Số ít trường hợp, đau bả vai – đặc biệt là đau bả vai trái – có thể liên quan đến bệnh lý tim mạch như:

• Đau thắt ngực
• Nhồi máu cơ tim
• Viêm màng ngoài tim

Cơn đau thường xuất hiện đột ngột, có thể lan ra ngực, cổ hoặc cánh tay và đi kèm khó thở, hồi hộp hoặc vã mồ hôi. Đây là tình trạng nguy hiểm cần được cấp cứu ngay.

3.4 Tình trạng phổi và ngực

Một số bệnh lý ở phổi hoặc lồng ngực cũng có thể gây đau lan lên vùng bả vai như:

• Viêm phổi
• Viêm màng phổi
• Thuyên tắc phổi
• Tràn khí màng phổi

Người bệnh có thể kèm theo các triệu chứng như ho, khó thở, đau ngực hoặc sốt.

3.5 Vấn đề ở bụng và xương chậu

Đau bả vai đôi khi là cơn đau lan từ các cơ quan trong ổ bụng như:

• Sỏi mật
• Viêm túi mật
• Viêm tụy
• Bệnh lý gan
• Một số bệnh lý phụ khoa

Đặc biệt, bệnh lý túi mật thường gây đau lan lên vai phải hoặc vùng bả vai phải.

3.6 Ung thư

Đau bả vai kéo dài có thể liên quan đến các bệnh lý ung thư như:

• Ung thư phổi
• Ung thư xương
• Ung thư gan
• Khối u di căn xương

Nếu đau bả vai kéo dài không rõ nguyên nhân, kèm theo sụt cân, mệt mỏi kéo dài hoặc đau ngày càng tăng dù nghỉ ngơi, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

4. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng đau bả vai kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cơ – xương – khớp, thần kinh hoặc thậm chí bệnh lý tim mạch và nội tạng nguy hiểm. 

• Đau bả vai kéo dài nhiều ngày hoặc tái phát thường xuyên
• Đau tăng khi vận động vai hoặc nâng tay
• Hạn chế vận động khớp vai, khó giơ tay hoặc xoay vai
• Tê bì, châm chích hoặc yếu tay
• Đau lan lên cổ, xuống cánh tay hoặc ra vùng ngực
• Vai có biểu hiện sưng, nóng đỏ hoặc bầm tím
• Đau xuất hiện sau té ngã, chấn thương hoặc tai nạn
• Đau gây mất ngủ hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày

Thăm khám đau bả vai tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, các bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp – Cột sống giàu kinh nghiệm với sự hỗ trợ hệ thống MRI, CT Scanner, X-quang kỹ thuật số hiện đại, sẽ đưa ra chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau bả vai và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. 

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám sớm.

5. Chẩn đoán đau khớp bả vai

5.1 Xét nghiệm

Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm giúp hỗ trợ chẩn đoán và loại trừ những nguyên nhân không liên quan trực tiếp đến cơ – xương – khớp:

• Xét nghiệm máu đánh giá tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng
• Kiểm tra các bệnh lý tự miễn hoặc viêm khớp
• Xét nghiệm chức năng gan, mật hoặc tụy nếu nghi ngờ đau lan từ cơ quan nội tạng

Các xét nghiệm này giúp hỗ trợ chẩn đoán và loại trừ những nguyên nhân không liên quan trực tiếp đến cơ – xương – khớp.

5.2 Chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong đánh giá tổn thương vùng vai, cột sống cổ và các cấu trúc xung quanh. Người bệnh có thể được chỉ định:

• X-quang: phát hiện thoái hóa khớp, tổn thương xương hoặc trật khớp
• MRI: đánh giá chi tiết gân cơ, dây chằng, sụn khớp và dây thần kinh
• CT scan: hỗ trợ khảo sát cấu trúc xương trong các trường hợp chấn thương hoặc tổn thương phức tạp
• Siêu âm khớp vai: giúp phát hiện viêm gân, viêm bao hoạt dịch hoặc tràn dịch khớp

Những kỹ thuật này giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây đau và xây dựng hướng điều trị phù hợp hơn cho người bệnh.

5.3 Kiểm tra tim

Các cận lâm sàng thường được chỉ định trong kiểm tra tim bao gồm: Điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim, xét nghiệm men tim.

Kiểm tra tim là bước quan trọng, được chỉ định trong trường hợp đau bả vai kèm tức ngực, khó thở, hồi hộp hoặc đau lan cánh tay trái, nhằm loại trừ các bệnh lý nguy hiểm như: Nhồi máu cơ tim, Viêm màng ngoài tim.

6. Điều trị đau bả vai hiệu quả

Người bệnh có thể cải thiện triệu chứng bằng các phương pháp điều trị bảo tồn kết hợp nghỉ ngơi và phục hồi chức năng phù hợp. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài hoặc liên quan đến bệnh lý xương khớp – thần kinh, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để có hướng điều trị hiệu quả hơn.

6.1 Thư giãn cho khớp vai

Nghỉ ngơi hợp lý và giảm áp lực lên vùng vai – bả vai là biện pháp quan trọng giúp cải thiện cơn đau. Người bệnh nên hạn chế các hoạt động làm đau tăng như mang vác nặng, xoay vai liên tục hoặc ngồi sai tư thế trong thời gian dài.

6.2 Chườm nóng 

Chườm nóng giúp thư giãn cơ, tăng tuần hoàn máu và giảm co cứng vùng vai – bả vai. Đây là biện pháp đơn giản thường được áp dụng trong các trường hợp đau do căng cơ hoặc làm việc quá sức.

Người bệnh có thể sử dụng khăn ấm hoặc túi chườm nóng chườm lên vùng đau khoảng 15–20 phút mỗi lần để giúp giảm đau và cải thiện cảm giác khó chịu.

Với chấn thương cấp tính hoặc sưng viêm vùng bả vai, bác sĩ có thể hướng dẫn chườm lạnh trong giai đoạn đầu nhằm giảm viêm và giảm đau hiệu quả hơn.

6.3 Uống thuốc giảm đau

Nếu đau bả vai ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như:

• Thuốc giảm đau: Giảm các cơn đau nhẹ đến trung bình vùng bả vai, hỗ trợ người bệnh dễ dàng sinh hoạt và nghỉ ngơi hơn.
• Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Thường được chỉ định cho đau do viêm gân, viêm khớp vai hoặc căng cơ vùng vai – gáy. Nhóm thuốc này giúp giảm viêm, giảm sưng và cải thiện cơn đau hiệu quả hơn.
• Thuốc giãn cơ: Được sử dụng khi đau bả vai liên quan đến tình trạng co cứng cơ hoặc căng cơ kéo dài do ngồi sai tư thế, làm việc quá sức hoặc hội chứng vai gáy. Thuốc giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác căng cứng vùng vai – cổ.
• Thuốc hỗ trợ thần kinh: Đau bả vai liên quan đến chèn ép thần kinh hoặc bệnh lý cột sống cổ, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc hỗ trợ thần kinh nhằm giảm cảm giác tê bì, châm chích hoặc đau lan xuống cánh tay.
• Thuốc bôi: Ngoài thuốc giảm đau, thuốc bôi giảm đau hoặc tiêm thuốc tại chỗ nhằm kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn.

Lưu ý: Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài vì có thể gây tác dụng phụ ảnh hưởng đến gan, thận hoặc dạ dày. Việc sử dụng thuốc cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

6.4 Xoa bóp bấm huyệt và Vật lý trị liệu

Xoa bóp, bấm huyệt và vật lý trị liệu là những phương pháp hỗ trợ điều trị hiệu quả khi bả vai bị đau do căng cơ, thoái hóa cột sống cổ hoặc hội chứng cổ vai gáy.

Một số phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Xoa bóp thư giãn cơ
• Bấm huyệt giảm đau
• Điện xung giảm đau
• Siêu âm trị liệu
• Kéo giãn cơ vùng cổ – vai – gáy
• Tập phục hồi chức năng khớp vai

Các phương pháp này giúp: Tăng tuần hoàn máu và cải thiện tầm vận động khớp vai, từ đó hỗ trợ phục hồi chức năng vận động bả vai.

Lưu ý: Người bệnh nên thực hiện dưới hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu – phục hồi chức năng để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.

6.5 Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc người bệnh có tổn thương nghiêm trọng ở vùng vai – bả vai gây đau kéo dài, hạn chế vận động rõ rệt. 

Một số trường hợp có thể cần can thiệp phẫu thuật gồm:

• Rách gân cơ chóp xoay mức độ nặng
• Thoái hóa khớp vai nghiêm trọng
• Trật khớp vai tái phát nhiều lần
• Chèn ép thần kinh vùng vai
• Gãy xương bả vai hoặc tổn thương khớp sau chấn thương
• Đau kéo dài gây hạn chế vận động dù đã điều trị nội khoa và vật lý trị liệu

Các phương pháp phẫu thuật hiện nay thường được áp dụng gồm:

• Nội soi khớp vai: giúp xử lý tổn thương gân, sụn hoặc viêm quanh khớp với ưu điểm ít xâm lấn, giảm đau sau mổ và phục hồi nhanh hơn
• Khâu phục hồi gân cơ chóp xoay: Được áp dụng khi rách gân vai gây yếu tay và đau kéo dài
• Giải ép thần kinh: Giúp giảm chèn ép thần kinh vùng cổ – vai gây đau lan xuống cánh tay
• Phẫu thuật thay khớp vai: Được chỉ định trong các trường hợp thoái hóa khớp vai nặng hoặc tổn thương khớp nghiêm trọng.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn triển khai đầy đủ các phương pháp điều trị từ nội khoa, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng đến các kỹ thuật can thiệp và phẫu thuật hiện đại như nội soi khớp vai, phục hồi gân cơ chóp xoay và thay khớp vai chuyên sâu, giúp giảm đau hiệu quả, phục hồi vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

7. Biện pháp phòng ngừa đau nhức xương bả vai

• Chú ý tư thế khi sinh hoạt và làm việc: Người thường xuyên ngồi máy tính hoặc làm việc văn phòng nên giữ lưng thẳng, vai cân đối và tránh cúi đầu quá lâu. 
• Vận động và tập thể dục thường xuyên: Các bài tập kéo giãn cơ vai, yoga, bơi lội hoặc vận động nhẹ nhàng giúp tăng độ linh hoạt của khớp vai và giảm co cứng cơ vùng bả vai.
• Tránh mang vác vật nặng sai tư thế: Người bệnh nên phân bổ trọng lượng đều hai bên và hạn chế vận động quá mức vùng vai.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Sau thời gian làm việc hoặc vận động liên tục, người bệnh nên dành thời gian thư giãn và thay đổi tư thế để giảm áp lực.
• Giữ ấm vùng cổ – vai – gáy: Thời tiết lạnh hoặc ngồi điều hòa lâu có thể khiến cơ vùng vai bị co cứng và gây đau. 
• Kiểm soát cân nặng và chế độ dinh dưỡng: Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, collagen cùng các dưỡng chất cho hệ cơ – xương – khớp và hạn chế nguy cơ thoái hóa.
• Nếu tình trạng đau bả vai kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Thăm khám và điều trị chuyên sâu các bệnh lý vai – cột sống – cơ xương khớp với sự phối hợp giữa Khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống và Khoa Chấn thương Chỉnh hình. Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm luôn cập nhật và ứng dụng các phương pháp điều trị hiện đại như nội soi khớp vai, phục hồi gân cơ chóp xoay, phẫu thuật cột sống ít xâm lấn, giải ép thần kinh kết hợp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng chuyên sâu, giúp người bệnh giảm đau hiệu quả và sớm phục hồi vận động.

Bệnh viện được đầu tư hệ thống trang thiết bị tiên tiến hỗ trợ tối ưu trong chẩn đoán và điều trị như: hệ thống MRI, CT Scanner đa lát cắt, hệ thống nội soi khớp hiện đại, Hệ thống O-arm & Định vị dẫn đường 3D (Navigation), hay hệ thống chụp X-quang trong mổ C-arm, … giúp phát hiện chính xác tổn thương và nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện.

Với định hướng lấy người bệnh làm trung tâm, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn luôn chú trọng cá thể hóa phác đồ điều trị, tối ưu khả năng phục hồi vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.