Vì thế, nhiều người tìm đến các phương pháp chăm sóc tại nhà với mong muốn cải thiện triệu chứng và hạn chế bệnh tái phát.
Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những cách chữa viêm xoang tại nhà được nhiều chuyên gia khuyến nghị, đồng thời giúp bạn biết khi nào cần đến cơ sở y tế để được điều trị đúng cách.
1. Chữa viêm xoang tại nhà có hiệu quả không?
Các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp làm giảm các triệu chứng của viêm xoang như nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau nhức vùng mặt và cảm giác nặng đầu. Đồng thời, những phương pháp này còn hỗ trợ làm loãng dịch nhầy, cải thiện dẫn lưu xoang và giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
Việc điều trị tại nhà thường phù hợp với các trường hợp viêm xoang do virus, viêm xoang cấp mức độ nhẹ hoặc đợt cấp nhẹ của viêm xoang mạn tính, khi triệu chứng chưa nghiêm trọng và chưa xuất hiện biến chứng.
Ngược lại, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà nếu triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không cải thiện, sốt cao, đau nhức vùng mặt dữ dội, sưng quanh mắt, nhìn mờ, chảy dịch mũi có mùi hôi hoặc tái phát nhiều lần. Đây có thể là dấu hiệu của viêm xoang do vi khuẩn, nấm hoặc các bệnh lý cần được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng thăm khám và điều trị.
2. Các cách trị viêm xoang tại nhà
2.1. Uống đủ nước kết hợp với trà thảo mộc
Uống đủ nước làm loãng dịch nhầy trong hốc mũi và xoang, giúp dịch thoát ra ngoài dễ dàng hơn, giảm tình trạng nghẹt mũi và áp lực trong các xoang. Người bệnh nên duy trì khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày hoặc nhiều hơn tùy theo nhu cầu cơ thể.
Ngoài nước lọc, có thể sử dụng một số loại trà thảo mộc ấm như trà gừng, trà bạc hà hoặc trà hoa cúc để làm dịu niêm mạc đường hô hấp và giúp cơ thể thư giãn. Tuy nhiên, nên hạn chế đồ uống có cồn hoặc chứa nhiều caffeine vì có thể làm cơ thể mất nước.
2.2. Xông hơi ấm
Hơi nước ấm giúp giữ ẩm niêm mạc mũi, làm loãng dịch tiết và hỗ trợ thông thoáng đường thở. Người bệnh có thể xông hơi khoảng 5–10 phút mỗi lần, 1–2 lần/ngày bằng nước ấm.
Khi xông cần giữ khoảng cách an toàn với nguồn hơi nóng để tránh bỏng da hoặc niêm mạc. Phương pháp này không nên áp dụng cho trẻ nhỏ nếu không có sự hướng dẫn của nhân viên y tế.
2.3 Dùng tinh dầu khuynh diệp và bạc hà
Tinh dầu khuynh diệp và bạc hà có mùi thơm đặc trưng, giúp tạo cảm giác dễ thở và thông thoáng mũi ở một số người. Có thể nhỏ vài giọt tinh dầu vào máy khuếch tán hoặc nước xông hơi.
Không nên nhỏ trực tiếp tinh dầu vào mũi vì có thể gây kích ứng niêm mạc. Người có tiền sử hen phế quản, dị ứng hoặc trẻ nhỏ cần thận trọng khi sử dụng.
2.4 Chườm ấm
Chườm khăn ấm lên vùng trán, sống mũi và hai bên má có thể giúp giảm cảm giác đau tức, giảm áp lực trong các xoang và tạo cảm giác dễ chịu.
Mỗi lần chườm khoảng 10–15 phút, có thể thực hiện nhiều lần trong ngày nếu triệu chứng còn kéo dài.
2.5 Rửa mũi, xoang bằng nước muối sinh lý
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý là một trong những biện pháp hỗ trợ được khuyến nghị cho người bị viêm xoang. Phương pháp này giúp loại bỏ dịch nhầy, bụi bẩn, dị nguyên và làm sạch hốc mũi, từ đó cải thiện tình trạng nghẹt mũi và hỗ trợ dẫn lưu xoang.
Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý vô khuẩn hoặc dung dịch rửa mũi pha bằng nước cất, nước vô khuẩn hoặc nước đã đun sôi để nguội. Không nên dùng nước máy trực tiếp để rửa mũi vì có nguy cơ nhiễm vi sinh vật.
2.6 Thay đổi tư thế ngủ
Nằm kê cao đầu khoảng 15–30 độ giúp hạn chế tình trạng ứ đọng dịch trong xoang, giảm nghẹt mũi và giúp người bệnh dễ thở hơn khi ngủ. Đồng thời, ngủ đủ giấc cũng góp phần tăng cường khả năng hồi phục của cơ thể.
2.7. Tập yoga và các bài tập hít thở
Một số bài tập yoga nhẹ kết hợp hít thở sâu có thể giúp thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng và cải thiện thông khí đường hô hấp. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, chưa có bằng chứng cho thấy có thể điều trị khỏi viêm xoang.
Nếu tập luyện khiến triệu chứng nặng hơn, người bệnh nên dừng lại và nghỉ ngơi.
2.8. Massage vùng xoang
Massage nhẹ vùng trán, hai bên má và sống mũi có thể giúp giảm cảm giác căng tức vùng xoang, đồng thời kích thích lưu thông máu tại chỗ.
Khi thực hiện nên dùng lực vừa phải, tránh ấn mạnh hoặc massage nếu vùng mặt đang sưng đau nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
2.9. Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C và chất chống oxy hóa
Một chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây tươi như cam, bưởi, kiwi, dâu tây, ớt chuông hay các loại rau lá xanh giúp bổ sung vitamin C và chất chống oxy hóa, góp phần tăng cường sức đề kháng.
Mặc dù vậy, chưa có thực phẩm nào được chứng minh có thể chữa khỏi viêm xoang, vì vậy người bệnh không nên quá phụ thuộc vào chế độ ăn uống.
2.10. Nghỉ ngơi đầy đủ và tăng cường sức đề kháng
Nghỉ ngơi hợp lý giúp cơ thể tập trung nguồn lực cho quá trình chống viêm và hồi phục. Người bệnh nên ngủ đủ 7–8 giờ mỗi ngày, tránh thức khuya, đồng thời kết hợp chế độ dinh dưỡng cân bằng và vận động phù hợp để nâng cao sức đề kháng.
Nếu các triệu chứng viêm xoang kéo dài hoặc không cải thiện sau khi áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
2.11. Sử dụng máy tạo độ ẩm
Không khí khô có thể khiến niêm mạc mũi bị kích ứng và làm triệu chứng viêm xoang trở nên khó chịu hơn. Sử dụng máy tạo độ ẩm giúp duy trì độ ẩm thích hợp trong phòng, đặc biệt khi sử dụng điều hòa hoặc thời tiết hanh khô.
Cần vệ sinh máy thường xuyên để hạn chế sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn.
3. Những lưu ý khi điều trị viêm xoang tại nhà
Trong quá trình chăm sóc tại nhà, người bệnh cần lưu ý:
– Không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi phần lớn trường hợp viêm xoang cấp là do virus và không đáp ứng với kháng sinh.
– Không lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch, chỉ nên sử dụng tối đa 3–5 ngày để tránh hiện tượng nghẹt mũi hồi ứng.
– Không xông hơi bằng nước quá nóng vì có thể gây bỏng da và tổn thương niêm mạc đường hô hấp.
– Không nhỏ tinh dầu trực tiếp vào mũi, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa dị ứng, vì có thể gây kích ứng niêm mạc mũi mạnh hơn.
– Không tự pha nước muối với nồng độ quá cao vì có thể làm khô và kích ứng niêm mạc mũi.
– Không sử dụng nước máy trực tiếp để rửa mũi. Chỉ nên dùng nước muối sinh lý vô khuẩn hoặc dung dịch được pha bằng nước cất, nước vô khuẩn hoặc nước đã đun sôi để nguội.
– Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất và các tác nhân gây dị ứng, vì đây là những yếu tố có thể khiến tình trạng viêm xoang nặng hơn.
– Điều trị và kiểm soát tốt viêm mũi dị ứng nếu có, nhằm giảm nguy cơ viêm xoang tái phát.
– Tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt khi triệu chứng không cải thiện, trở nên nghiêm trọng hơn hoặc viêm xoang tái phát nhiều lần trong năm.
Đặc biệt, nếu sau vài ngày chăm sóc tại nhà mà các triệu chứng không thuyên giảm hoặc xuất hiện sốt cao, đau nhức vùng mặt dữ dội, sưng quanh mắt hoặc giảm thị lực, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
4. Khi nào cần đi khám bác sĩ
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu triệu chứng không cải thiện sau khi chăm sóc tại nhà hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm xoang nặng, bao gồm:
– Sốt cao, đặc biệt khi kèm theo đau nhức vùng mặt hoặc chảy dịch mũi đặc.
– Đau đầu dữ dội hoặc đau nhức vùng xoang kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
– Sưng, đỏ quanh mắt, đau khi cử động mắt hoặc mí mắt sưng nề.
– Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc giảm thị lực, đây có thể là dấu hiệu biến chứng lan đến hốc mắt.
– Đau vùng mặt ngày càng tăng, không giảm sau khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng các biện pháp hỗ trợ.
– Chảy dịch mũi có mùi hôi kéo dài, đặc biệt khi dịch có màu vàng hoặc xanh đậm.
– Viêm xoang tái phát nhiều lần trong năm hoặc các triệu chứng kéo dài trên 12 tuần.
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, được đầu tư hệ thống nội soi Tai Mũi Họng ống mềm Olympus Visera Elite II OTV-S200 hiện đại, hệ thống CT Philips Incisive 128 lát cắt tích hợp trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ đánh giá chi tiết các xoang, bác sĩ có thể xác định chính xác nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, từ nội khoa cho đến các can thiệp phẫu thuật bằng nội soi với ưu điểm ít xâm lấn, giảm đau, rút ngắn thời gian nằm viện và ít biến chứng sau phẫu thuật.
Liên hệ Hotline 1800 6767 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.
5.Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Viêm xoang có tự khỏi không?
hơn 90% trường hợp viêm xoang cấp do virus sẽ tự cải thiện trong 7–10 ngày mà không cần kháng sinh. Các biện pháp tại nhà giúp giảm triệu chứng và rút ngắn thời gian bệnh. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày hoặc nặng hơn, cần đến gặp bác sĩ.
Rửa mũi hàng ngày có tốt không?
Có, nếu thực hiện đúng cách. Nhiều nghiên cứu chứng minh rửa mũi bằng nước muối sinh lý hàng ngày giúp cải thiện triệu chứng viêm xoang mạn tính và phòng ngừa tái phát. Điều quan trọng là dùng nước đã tiệt trùng và vệ sinh dụng cụ sau mỗi lần dùng.
Xông mũi bằng nước muối hay tinh dầu hiệu quả hơn?
Rửa mũi bằng nước muối có bằng chứng khoa học rõ ràng hơn trong việc loại bỏ dịch nhầy và làm sạch xoang. Xông tinh dầu chủ yếu giúp giảm cảm giác nghẹt tức và có tác dụng thư giãn.
Khi kết hợp cả hai trong các giai đoạn khác nhau trong ngày là lựa chọn tối ưu.
Trẻ em có thể áp dụng các biện pháp này không?
Một số biện pháp phù hợp với trẻ em như rửa mũi (với dụng cụ phù hợp theo lứa tuổi), uống đủ nước, chườm ấm.
Tuy nhiên, không dùng tinh dầu bạc hà hoặc khuynh diệp gần mặt trẻ dưới 2 tuổi; không cho trẻ dùng thuốc thông mũi không kê đơn khi chưa có chỉ định bác sĩ. Trẻ dưới 2 tuổi bị viêm xoang nên đưa đi khám ngay.
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn