ĐAU LƯNG KHI NẰM NGỬA LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

Nếu bạn thường xuyên bị đau lưng mỗi khi nằm ngửa, đừng chủ quan. Việc nhận biết sớm nguyên nhân sẽ giúp bạn có hướng xử lý phù hợp và tránh những biến chứng không mong muốn. 

Bài viết được tư vấn và kiểm duyệt bởi Bác sĩ Chuyên Khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, đã trực tiếp thăm khám và điều trị thành công hàng ngàn ca bệnh đau lưng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn; giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân phổ biến gây đau lưng và cách khắc phục hiệu quả.

1. Nguyên nhân nằm ngửa bị đau lưng

1.1 Căng cơ

Căng cơ lưng thường xảy ra khi cơ bị kéo căng quá mức do các hoạt động thể chất, chấn thương thể thao hoặc mang vác vật nặng sai tư thế. Cơn đau không quá nguy hiểm nhưng có thể ảnh hưởng tới sinh hoạt hằng ngày của bạn trong thời gian ngắn. 

Ngoài cảm giác đau nhức ở lưng, người bệnh căng cứng cơ có thể xuất hiện các triệu chứng khác như bầm tím hoặc đổi màu da ở khu vực bị ảnh hưởng, chuột rút, gặp nhiều khó khăn khi đi lại…   

1.2 Viêm cột sống dính khớp

Đau lưng khi nằm ngửa là dấu hiệu thường gặp của bệnh viêm cột sống dính khớp. Tình trạng viêm kéo dài khiến các đốt sống có xu hướng dính lại với nhau, làm giảm độ linh hoạt và gây đau.

Khi bệnh khởi phát, người bệnh sẽ bị đau nhức ở khu vực thắt lưng và xương chậu. Cơn đau trở nặng về đêm, ảnh hưởng lớn tới chất lượng giấc ngủ, lâu dài có thể gây suy nhược cơ thể. Nếu trì hoãn điều trị, bạn có thể đối mặt với nguy cơ tàn tật rất cao.

1.3 Khối u cột sống

Dù không phổ biến, tình trạng nằm ngửa bị đau lưng có thể liên quan tới những khối u ở cột sống. Khi cơ thể ở tư thế nằm, áp lực tác động lên khối u có thể làm cơn đau trở nên rõ rệt và nghiêm trọng hơn. 

Cần phân biệt giữa u cột sống nguyên phát và u cột sống thứ phát. U nguyên phát là khối u hình thành trực tiếp từ cột sống hoặc tủy sống, trong khi u thứ phát (u di căn) là kết quả của tế bào ung thư từ cơ quan khác lan đến cột sống.

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, việc phát hiện và điều trị sớm các khối u, đặc biệt là u nguyên phát, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng và tăng khả năng hồi phục cho người bệnh.

1.4 Thoái hóa đĩa đệm

Đây là tình trạng đĩa đệm bị giảm độ đàn hồi và khả năng nâng đỡ cột sống theo thời gian. Khi nằm ngửa, cột sống ở trạng thái duỗi thẳng có thể làm tăng áp lực lên các đĩa đệm đã bị thoái hóa, từ đó khiến cơn đau lưng trở nên rõ rệt hơn. 

1.5 Hẹp ống sống

Hẹp ống sống là tình trạng ống sống bị thu hẹp, gây chèn ép lên tủy sống và các rễ thần kinh. Khi nằm ngửa, cột sống ở tư thế duỗi thẳng có thể làm không gian trong ống sống càng bị thu hẹp hơn, khiến áp lực lên dây thần kinh tăng lên và gây đau lưng rõ rệt.

Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể đau ngay cả khi nghỉ ngơi, kể cả khi nằm. Cơn đau có thể kèm theo tê bì, yếu chân, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng vận động nếu không được điều trị kịp thời.

1.6 Đau thần kinh tọa

Tình trạng đau lưng do thần kinh tọa thường khởi phát từ vùng lưng dưới, sau đó lan xuống hông và chân do dây thần kinh tọa bị kích thích hoặc chèn ép. Khi nằm ngửa, một số tư thế có thể làm gia tăng áp lực lên cột sống, khiến dây thần kinh bị kích thích nhiều hơn, từ đó làm cơn đau rõ rệt hơn và có thể lan dọc xuống chân. 

Ở nhiều trường hợp, cơn đau có thể tự cải thiện sau vài tuần, tuy nhiên nếu kéo dài hoặc đau nhiều, người bệnh nên thăm khám để được bác sĩ đánh giá và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

1.7 Thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống là tình trạng sụn khớp và đĩa đệm bị hao mòn theo thời gian, làm giảm khả năng hấp thụ lực và khiến các đốt sống dễ ma sát với nhau. Khi nằm ngửa, cột sống ít vận động hơn, các khớp có xu hướng cứng lại và vùng tổn thương chịu áp lực rõ hơn, từ đó khiến cơn đau lưng xuất hiện hoặc tăng lên, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi nghỉ ngơi. 

2. Biến chứng

Phần lớn trường hợp đau lưng khi nằm ngửa không quá nguy hiểm, tuy nhiên người bệnh không nên chủ quan. Nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nghiêm trọng dù đã nghỉ ngơi và chăm sóc tại nhà, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cột sống cần được điều trị sớm.

Theo các Bác sĩ Chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, việc kiểm tra kịp thời giúp xác định đúng nguyên nhân, hạn chế nguy cơ đau lưng mạn tính và các biến chứng ảnh hưởng đến khả năng vận động. Đặt lịch khám tình trạng đau lưng ngay, bạn chỉ cần gọi đến Hotline 1800 6767 (nhánh 2) để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời từ các chuyên gia. 

3. Phương pháp chẩn đoán

Để xác định nguyên nhân gây đau lưng khi nằm ngửa, bác sĩ sẽ thăm khám sức khỏe và khai thác tiền sử bệnh lý của người bệnh. Người bệnh có thể được hỏi về thời điểm xuất hiện cơn đau, mức độ đau, các yếu tố khiến cơn đau tăng lên cũng như những triệu chứng đi kèm.

Ngoài ra, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm khác gồm: 

• Xét nghiệm thần kinh hay kiểm tra vận động để đánh giá sức mạnh của cơ cùng những tổn thương thần kinh liên quan.
• Xét nghiệm hình ảnh (chụp MRI, chụp CT): Cung cấp hình ảnh chi tiết giúp bác sĩ loại trừ những nguyên nhân gây đau lưng khi nằm như khối u, nhiễm trùng hoặc gãy xương…
• Xét nghiệm máu thường được chỉ định khi người bệnh có dấu hiệu sốt, nghi ngờ nhiễm trùng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. 

4. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Theo các Bác sĩ Chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, dưới đây là những dấu hiệu đau lưng cần đi khám sớm:

• Đau lưng kéo dài nhiều tuần không cải thiện 
• Triệu chứng không thuyên giảm và nặng hơn dù đã nghỉ ngơi
• Đau lan xuống chân, đặc biệt dưới vùng đầu gối 
• Tê bì, châm chích hoặc yếu cơ ở chân 
• Triệu chứng sốt
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Gặp các vấn đề ruột hoặc bàng quang
• Đau xuất hiện sau té ngã, va đập hoặc chấn thương vùng lưng 

5. Khắc phục tình trạng đau lưng khi nằm ngửa

Phương pháp khắc phục tình trạng này sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ của triệu chứng ở mỗi người bệnh. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định áp dụng các phương pháp sau: 

5.1 Thay đổi tư thế ngủ

Để cải thiện tình trạng đau lưng khi nằm ngửa, người bệnh có thể thay đổi tư thế nằm, tránh gây áp lực lên cột sống và ảnh hưởng tới vị trí đau. Một số tư thế được bác sĩ khuyến khích gồm: 

• Nằm nghiêng, kê gối giữa hai chân: Tư thế này giúp giữ cột sống ở trạng thái cân bằng và giảm áp lực lên vùng thắt lưng. 
• Nằm theo tư thế bào thai: Người bệnh nằm nghiêng, co nhẹ đầu gối về phía ngực. Tư thế này đặc biệt phù hợp với người bị thoát vị đĩa đệm vì giúp giảm chèn ép lên cột sống. 
• Nằm sấp và kê gối dưới bụng: Một chiếc gối nhỏ đặt dưới bụng hoặc xương chậu có thể hỗ trợ nâng đỡ cột sống và giảm căng vùng lưng dưới. 

5.2 Tăng cường chất lượng giấc ngủ

Một giấc ngủ ngon sẽ kích thích cơ thể sản xuất một số loại hormone có tác dụng kích thích tái tạo tế bào tổn thương, hỗ trợ cơ thể phục hồi và cải thiện tình trạng đau nhức lưng. Một số lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ:

• Chọn nệm phù hợp: Ưu tiên nệm có độ đàn hồi vừa phải, nâng đỡ tốt cột sống và tránh sử dụng nệm quá cứng hoặc quá mềm.
• Kéo giãn cơ nhẹ trước khi ngủ: Một vài động tác giãn cơ đơn giản có thể giúp vùng lưng thư giãn và giảm nguy cơ đau khi nằm.
• Thư giãn tinh thần: Yoga, thiền hoặc hít thở sâu trước khi ngủ giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.
• Tạo không gian ngủ dễ chịu: Phòng ngủ nên được giữ sạch sẽ, yên tĩnh và thoáng mát để cơ thể thư giãn, từ đó giúp bạn ngủ ngon hơn.

5.3 Sử dụng thuốc giảm đau

Trong một số trường hợp đau lưng ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ và sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc giảm đau (NSAID) hoặc thuốc giãn cơ theo toa để giảm co thắt lưng. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc trong thời gian dài, vì điều này có thể gây hại cho sức khỏe. Việc sử dụng thuốc cần tuân theo đúng chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả tốt và tránh các biến chứng không mong muốn. 

Nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, người bệnh nên thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn để được bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. 

5.4 Phẫu thuật

Nếu các phương pháp trên không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật, đặc biệt trong các trường hợp thoát vị hoặc thoái hóa đĩa đệm, đau thần kinh tọa hay thoái hóa cột sống nghiêm trọng. 

Đối với những trường hợp đau lưng liên quan đến khối u hoặc ung thư cột sống, người bệnh có thể được tư vấn các phương pháp điều trị chuyên sâu như phẫu thuật, xạ trị hoặc các hướng điều trị phù hợp khác tùy theo tình trạng bệnh. 

6. Biện pháp phòng ngừa đau lưng khi nằm ngửa

Để giảm nguy cơ đau lưng khi nằm ngửa, bạn có thể duy trì một số thói quen trong sinh hoạt hằng ngày:

• Chọn nệm có độ đàn hồi phù hợp giúp nâng đỡ tốt cột sống khi nằm.
• Kê gối mỏng dưới vùng thắt lưng khi nằm ngửa, gối sẽ nâng đỡ một phần sức nặng cơ thể, giảm bớt áp lực lên cột sống.
• Tránh nằm hoặc ngồi quá lâu một tư thế, nên vận động nhẹ sau mỗi 30 phút.
• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên cột sống.
• Tập thể dục đều đặn, tăng cường cơ lưng, bụng và hông.
• Khởi động kỹ trước khi vận động hoặc chơi thể thao.
• Nâng vật nặng đúng tư thế, hạn chế vặn người khi mang vác.
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường canxi, rau xanh và chất xơ, đồng thời tránh xa những món chế biến nhiều dầu mỡ, các chất kích thích…  
• Uống đủ nước mỗi ngày. Với người khỏe mạnh trung bình khoảng 0,5 lít cho mỗi 10kg cân nặng (ví dụ: người 50kg cần khoảng 2,5 lít nước/ngày).

Thông thường, tình trạng đau lưng khi nằm ngửa sẽ thuyên giảm khi người bệnh áp dụng đúng cách các biện pháp chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài trên 3 ngày, bạn không nên chủ quan. Hãy chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, nơi quy tụ đội ngũ bác sĩ Chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống giàu kinh nghiệm, cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại như siêu âm, CT – MRI thế hệ mới, tích hợp nhiều tính năng tiên tiến và trí tuệ nhân tạo, giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả.

Liên hệ ngay Hotline 1800 6767 (nhánh 2) hoặc đăng ký lịch khám để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.