NỘI SOI DẠ DÀY: KHI NÀO CẦN THỰC HIỆN?

Tuy nhiên, không ít người vẫn trì hoãn thăm khám vì sợ đau, ngại khó chịu hoặc chưa biết khi nào thật sự cần nội soi dạ dày.

Trên thực tế, nội soi dạ dày đúng thời điểm không chỉ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh mà còn hỗ trợ can thiệp sớm, hạn chế biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị. Dưới góc nhìn chuyên môn của BS.CKI Nguyễn Văn Bé – Bác sĩ Thăm dò chức năng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào nên nội soi, nên chọn phương pháp nào và vì sao nên thực hiện sớm.

1. Nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày (nội soi đường tiêu hóa trên) là thủ thuật sử dụng ống soi mềm có gắn camera để bác sĩ quan sát trực tiếp thực quản, dạ dày và tá tràng [1]. Thông qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương niêm mạc như viêm, loét, xuất huyết, polyp hoặc khối u.

Trong những trường hợp cần thiết, nội soi dạ dày còn cho phép lấy mẫu sinh thiết để kiểm tra vi khuẩn HP hoặc đánh giá tế bào bất thường. Thủ thuật này thường được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa hoặc bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về nội soi tiêu hóa.

Hiện nay, nội soi dạ dày được xem là phương pháp an toàn, ít biến chứng và có giá trị cao trong chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa trên. Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện bệnh, trong quá trình nội soi, bác sĩ còn có thể can thiệp xử trí một số tổn thương ngay nếu cần, như cắt polyp nhỏ, cầm máu ổ loét hoặc lấy dị vật. Nhờ đó, nội soi dạ dày không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ điều trị kịp thời, góp phần rút ngắn thời gian xử trí và nâng cao hiệu quả chăm sóc người bệnh.

2. Khi nào cần nội soi dạ dày?

Người bệnh nên thực hiện nội soi dạ dày khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về tiêu hóa hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Việc nội soi dạ dày đúng thời điểm giúp phát hiện sớm bệnh lý, từ đó điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng.

Dưới đây là những trường hợp thường gặp cần được chỉ định nội soi dạ dày:

Ngoài những trường hợp trên, nội soi dạ dày còn được chỉ định trong cấp cứu như cầm máu ổ loét, lấy dị vật, nong thực quản hoặc kiểm tra sau phẫu thuật. Vì vậy, bất kỳ triệu chứng bất thường nào kéo dài ở đường tiêu hóa trên cũng không nên chủ quan.

Theo BS.CKI Nguyễn Văn Bé, người bệnh không nên quá lo lắng về cảm giác khó chịu khi nội soi mà trì hoãn việc thăm khám. Ngày nay với nhiều phương pháp nội soi dạ dày không đau và gây mê nhẹ, thủ thuật diễn ra nhanh chóng và an toàn. Việc chủ động nội soi sớm không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn giúp quá trình điều trị đơn giản, hiệu quả và ít tốn kém hơn so với khi bệnh đã tiến triển nặng.

Nội soi dạ dày giờ đây không còn là ‘nỗi ám ảnh’ với kỹ thuật nội soi không đau và gây mê nhẹ tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn. Chỉ như một giấc ngủ ngắn, mọi vấn đề về tiêu hóa sẽ được chẩn đoán chính xác, giúp bạn điều trị nhẹ nhàng và tiết kiệm chi phí hơn bao giờ hết. Khám phá ngay giải pháp nội soi êm ái.

3. Các phương pháp nội soi dạ dày phổ biến

Hiện nay, nội soi dạ dày có thể thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau, giúp người bệnh có trải nghiệm dễ chịu hơn so với trước đây. Mỗi phương pháp có ưu điểm riêng và được bác sĩ chỉ định tùy theo tình trạng cụ thể.

Việc lựa chọn đúng phương pháp nội soi dạ dày không chỉ giúp giảm khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác trong chẩn đoán và hiệu quả điều trị. 

3.1 Nội soi dạ dày qua đường miệng

Nội soi dạ dày qua đường miệng là phương pháp truyền thống, được áp dụng phổ biến từ lâu. Trong kỹ thuật này, bác sĩ sẽ sử dụng một ống soi mềm đưa qua miệng người bệnh, đi xuống họng, thực quản và vào dạ dày để quan sát trực tiếp bên trong.

Phương pháp này có ưu điểm là chi phí hợp lý và quy trình thực hiện đơn giản. Tuy nhiên, nhiều người cảm thấy lo lắng vì khi ống soi đi qua vùng lưỡi gà và họng có thể gây phản xạ buồn nôn, khó chịu, thậm chí đau rát nhẹ ở vùng họng sau khi nội soi, đặc biệt ở những người có phản xạ nhạy cảm.

3.2 Nội soi dạ dày qua đường mũi

Nội soi dạ dày qua đường mũi sử dụng ống soi siêu nhỏ đưa qua lỗ mũi đã được gây tê, xuống thực quản và dạ dày. Phương pháp này có ưu điểm lớn là ít gây kích thích nôn ói, do ống soi đường kính chỉ ~5-6mm không chạm vào lưỡi gà và họng [5]. Do người bệnh gần như không cảm giác đau hay buồn nôn, nên không cần dùng thuốc an thần. Toàn bộ thủ thuật thường chỉ mất khoảng 15 phút, giúp phát hiện chính xác các tổn thương ở dạ dày, kể cả những tổn thương ác tính rất nhỏ ở giai đoạn sớm.

Phương pháp nội soi dạ dày qua đường mũi đặc biệt hữu ích cho những người sợ nội soi hoặc có phản xạ nôn mạnh. Tuy nhiên, nhược điểm là nội soi đường mũi không thực hiện được cho người bệnh có bệnh lý mũi (viêm mũi nặng, polyp mũi) hoặc cấu trúc mũi hẹp hẳn.

Ngoài ra, nếu trong quá trình soi phát hiện cần can thiệp điều trị (ví dụ như cắt polyp, cầm máu ổ loét, thắt tĩnh mạch thực quản trong xơ gan…), bác sĩ sẽ phải chuyển sang nội soi đường miệng để thực hiện thủ thuật này. 

3.3 Nội soi dạ dày gây mê không đau

Đây là phương pháp nội soi dạ dày hiện đại được nhiều người lựa chọn nhất hiện nay, đặc biệt tại các cơ sở y tế có trang thiết bị và đội ngũ chuyên môn cao như Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

Trong quá trình nội soi dạ dày gây mê, người bệnh được sử dụng thuốc an thần liều nhẹ để rơi vào trạng thái ngủ ngắn, hoàn toàn không cảm thấy đau hay khó chịu. Phương pháp này đặc biệt phù hợp với người có phản xạ nôn mạnh, tâm lý sợ nội soi hoặc từng gặp khó khăn với nội soi truyền thống.

So với các phương pháp khác, nội soi dạ dày gây mê mang lại nhiều lợi ích rõ rệt: 

• Người bệnh không có cảm giác buồn nôn, nghẹn hoặc đau.
• Bác sĩ quan sát kỹ hơn, phát hiện tổn thương nhỏ dễ dàng hơn.
• Giảm nguy cơ bỏ sót bệnh lý, đặc biệt là tổn thương sớm.

Đây là lựa chọn phù hợp cho những người sợ nội soi, cần tầm soát kỹ hoặc từng gặp khó khăn khi nội soi trước đó. Lưu ý, một số người có thể gặp tác dụng phụ nhẹ do thuốc gây mê như buồn nôn, choáng váng hoặc mệt mỏi.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, dịch vụ nội soi dạ dày gây mê không đau được thực hiện theo quy trình an toàn, có bác sĩ gây mê theo dõi liên tục, giúp người bệnh yên tâm trong suốt quá trình thực hiện. 

3.4 Nội soi dạ dày bằng viên nang

Đây là phương pháp nội soi dạ dày hiện đại, ít xâm lấn, người bệnh chỉ cần nuốt một viên nang có gắn camera để ghi lại hình ảnh đường tiêu hóa khi viên nang đi qua dạ dày – ruột non – đại tràng.

Toàn bộ hình ảnh được truyền về một thiết bị đeo ngoài cơ thể để lưu lại, sau đó bác sĩ sẽ xem và đánh giá tình trạng dạ dày. Viên nang sẽ được thải ra ngoài theo phân sau 1-3 ngày một cách tự nhiên [6].

Phương pháp này rất phù hợp cho những người bệnh không thể nội soi theo cách truyền thống (như người lớn tuổi sức khỏe yếu, người quá sợ nội soi hoặc có bệnh lý tim mạch). Kỹ thuật này không cần gây mê, không cần nằm viện, người bệnh có thể đi lại sinh hoạt bình thường trong thời gian nội soi.

Bên cạnh nhiều ưu điểm, phương pháp này cũng có một số hạn chế nhất định:

• Khả năng quan sát ở dạ dày và đại tràng còn hạn chế do viên nang di chuyển một chiều theo nhu động ruột, không thể điều khiển dừng lại hay lùi lại để xem kỹ một vùng như nội soi thông thường. 
• Chất lượng hình ảnh của camera viên nang hiện nay mặc dù rõ nét nhưng vẫn kém hơn so với nội soi ống mềm. Viên nang phụ thuộc vào nhu động (co bóp) ruột để di chuyển, nên đôi khi đi quá nhanh có thể bỏ sót tổn thương, hoặc di chuyển quá chậm khiến chưa ghi hình hết đã hết pin. 
• Không thể can thiệp điều trị hay sinh thiết vì nội soi viên nang chỉ có vai trò chẩn đoán hình ảnh, nếu phát hiện bất thường bác sĩ vẫn phải thực hiện thủ thuật can thiệp khác để xử lý sau đó. 

4. Quy trình nội soi dạ dày

Để quá trình nội soi dạ dày diễn ra an toàn, thuận lợi và cho kết quả chính xác, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn trước, trong và sau khi thực hiện.

4.1 Chuẩn bị trước khi nội soi dạ dày

Trước khi nội soi dạ dày, người bệnh cần lưu ý một số điểm quan trọng:

• Nhịn ăn uống: Cần nhịn ăn ít nhất 6–8 giờ trước khi nội soi dạ dày để dạ dày trống, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn và giảm nguy cơ buồn nôn hoặc hít sặc. Đặc biệt lưu ý ngưng uống nước ít nhất 2 giờ trước thủ thuật. 
• Thông báo thuốc đang sử dụng: Nếu đang dùng thuốc tim mạch, tiểu đường, thuốc chống đông… cần trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp trước khi nội soi dạ dày.
• Chuẩn bị tâm lý và trang phục: Nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái. Nếu thực hiện nội soi dạ dày gây mê, nên có người thân đi cùng để hỗ trợ sau khi thực hiện.

Việc chuẩn bị đúng giúp quá trình nội soi dạ dày diễn ra nhanh chóng, an toàn và hạn chế biến chứng. Đối với trường hợp nội soi gây mê, sau khi kết thúc thủ thuật, thuốc an thần có thể gây cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ hoặc choáng váng. Do đó, cần có người thân đi cùng để hỗ trợ di chuyển an toàn sau khi kết thúc nội soi.

4.2 Quá trình nội soi dạ dày

Trong quá trình nội soi dạ dày, người bệnh được hướng dẫn nằm nghiêng và theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn.

Nếu nội soi được thực hiện dưới hình thức gây mê, thuốc sẽ được truyền qua đường tĩnh mạch để giúp người bệnh rơi vào trạng thái ngủ nhẹ. Sau khi thuốc phát huy tác dụng, thủ thuật nội soi sẽ được bắt đầu.

Ống nội soi sẽ được đưa qua thực quản, dạ dày và tá tràng. Ống nội soi với kích thước nhỏ, mềm dẻo, có gắn camera và đèn chiếu sáng giúp bác sĩ quan sát rõ toàn bộ niêm mạc qua màn hình chuyên dụng.

Nếu phát hiện vùng nghi ngờ trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm vi khuẩn HP hoặc tế bào bất thường [1]. Ngoài ra, có thể cắt polyp, cầm máu hoặc thực hiện can thiệp khác ngay trong thủ thuật.

Toàn bộ quá trình thường kéo dài 10–20 phút, người bệnh được tiền mê nên thường cảm thấy dễ chịu, nhiều người ngủ trong suốt quá trình nội soi.

Không chỉ là chẩn đoán, quy trình nội soi hiện đại tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn còn cho phép bác sĩ thực hiện tầm soát vi khuẩn HP, cắt Polyp hay cầm máu ngay trong lúc bạn đang ngủ. Nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm thời gian tối đa cho người bệnh. Đăng ký để được chuyên gia tư vấn lộ trình nội soi êm ái ngay.

4.3 Sau khi nội soi dạ dày

Sau khi nội soi, người bệnh sẽ được theo dõi một thời gian (thường là ít hơn 1 giờ) để đảm bảo thuốc an thần được đào thải hoàn toàn (nếu có gây mê). Một số loại thuốc có thể gây cảm giác mệt nhẹ, buồn ngủ hoặc giảm tập trung tạm thời. Vì vậy, không nên tự lái xe hoặc quay lại làm việc ngay trong ngày.

Cảm giác đầy hơi là triệu chứng phổ biến sau nội soi do khí được bơm vào trong quá trình kiểm tra, nhưng thường giảm nhanh chóng. Một số trường hợp có thể đau họng nhẹ. Nhưng hầu hết người bệnh có thể ăn uống lại bình thường sau khi cảm giác tê họng hoặc buồn ngủ đã hết.

5. Một số biến chứng sau nội soi dạ dày (hiếm gặp)

Nội soi dạ dày là thủ thuật an toàn, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra một số biến chứng hiếm gặp [7]:

• Sặc thức ăn hoặc chất lỏng vào phổi: Nguy cơ này có thể được giảm thiểu bằng cách tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn nhịn ăn, uống trước nội soi.
• Phản ứng với thuốc an thần: Một số người có thể bị dị ứng hoặc phản ứng bất thường với thuốc. Trước khi nội soi, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử dị ứng thuốc, các bệnh lý tim, phổi, gan, thận… Việc cung cấp thông tin trung thực và đầy đủ giúp đảm bảo an toàn tối đa.
• Kích ứng tại vị trí tiêm tĩnh mạch: Một số thuốc có thể gây đỏ, sưng hoặc khó chịu tại chỗ đặt đường truyền. Nếu tình trạng này kéo dài, bạn nên liên hệ lại bác sĩ hoặc sử dụng số điện thoại được cung cấp khi xuất viện.
• Chảy máu nhẹ: Có thể xảy ra khi bác sĩ thực hiện sinh thiết hoặc cắt polyp. Tuy nhiên, đa số đều tự cầm máu hoặc được xử lý hiệu quả ngay trong quá trình nội soi.
• Thủng dạ dày hoặc thực quản: Đây là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, cần được phát hiện sớm để can thiệp kịp thời.

Nếu sau nội soi dạ dày xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, sốt cao, đi ngoài ra máu, buồn nôn kéo dài hoặc chóng mặt, cần liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

5. Nội soi dạ dày an toàn, không đau tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Trong bối cảnh các bệnh lý tiêu hóa ngày càng gia tăng, việc chủ động nội soi dạ dày định kỳ là bước quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm và điều trị hiệu quả.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, dịch vụ nội soi dạ dày gây mê không đau mang lại trải nghiệm nhẹ nhàng, an toàn và chính xác với:

• Hệ thống nội soi hiện đại Olympus EVIS X1 CV1500 cho hình ảnh sắc nét, phát hiện sớm tổn thương nhỏ như viêm loét, polyp hay ung thư đường tiêu hoá.
• Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hơn 20+ năm kinh nghiệm trực tiếp nội soi.
• Quy trình gây mê an toàn và người bệnh được theo dõi sát trong – sau nội soi.

Không chỉ dừng lại ở chẩn đoán, người bệnh còn được xây dựng phác đồ điều trị toàn diện cho các bệnh lý tiêu hóa như viêm loét dạ dày, trào ngược, xuất huyết tiêu hóa, polyp và ung thư giai đoạn sớm.

Nội soi êm ái – Chẩn đoán chính xác – Điều trị tận tâm! Bảo vệ dạ dày ngay hôm nay với công nghệ nội soi không đau chuẩn quốc tế tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn. An toàn tuyệt đối, không khó chịu, trả kết quả nhanh chóng. Xem ngay chi tiết dịch vụ.

Chủ động nội soi dạ dày không chỉ giúp bạn yên tâm về sức khỏe mà còn là cách hiệu quả để phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.