8 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Đây là tình trạng tổn thương toàn bộ “các thành phần trong” khớp gối, bao gồm sụn, xương dưới sụn, màng bao hoạt dịch, dây chằng, và gân cơ, dẫn đến đau đớn và hạn chế vận động. Thoái hóa khớp gối không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày mà còn có nguy cơ dẫn đến biến chứng như teo cơ, biến dạng khớp, hoặc thậm chí tàn phế nếu không được điều trị kịp thời. 

Trong bài viết này, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn sẽ giới thiệu 8 phương pháp điều trị hiệu quả – từ những cách không xâm lấn như giảm cân, tập luyện, đến các liệu pháp tiên tiến như tiêm nội khớp và phẫu thuật.

Dưới sự tư vấn chuyên môn của BS Lê Võ Vĩnh Khải – Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình, 8 cách điều trị sau sẽ mang đến cho bạn nhiều lựa chọn hơn – trong đó một số phương pháp có thể áp dụng hiệu quả ngay tại nhà.

8 phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối thường được bác sĩ chỉ định

1. Giảm cân, duy trì cân nặng

Giảm cân là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong việc điều trị thoái hóa khớp gối, đặc biệt với những người thừa cân hoặc béo phì. Mỗi kg trọng lượng cơ thể dư thừa tạo ra áp lực thêm khoảng 3-6 kg lên khớp gối khi người bệnh đi lại hoặc ngay cả khi đứng yên tại chỗ. Mỗi 5% trọng lượng cơ thể được giảm có thể cải thiện đáng kể triệu chứng đau và chức năng của khớp gối.

Để duy trì cân nặng, việc xây dựng chế độ ăn uống là rất quan trọng, bao gồm tập trung vào: Thực phẩm ít calo, rau xanh (cải bó xôi, bông cải xanh), trái cây (chuối, táo), và protein nạc (gà, cá). Tránh dung nạp đồ chiên rán, đường tinh luyện, và thực phẩm chế biến sẵn.

Lưu ý: Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch giảm cân an toàn, tránh giảm cân quá nhanh gây yếu cơ, suy nhược cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe.

2. Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên

Tập thể dục không chỉ giúp giảm cân mà còn tăng cường sức mạnh cơ bắp quanh khớp gối, cải thiện sự linh hoạt khớp và giảm triệu chứng đau, cứng khớp vào buổi sáng. 

Bác sĩ Khải nhấn mạnh, tập luyện đều đặn là cách tự nhiên để cải thiện triệu chứng thoái hóa khớp gối.

Các bài tập phù hợp cho người bị thoái hóa khớp gối:

• Đi bộ nhẹ nhàng: 20-30 phút/ngày, 5 ngày/tuần, trên bề mặt phẳng.
• Bơi lội hoặc đạp xe: Giảm áp lực lên khớp nhưng vẫn tăng cường tuần hoàn.
• Tập yoga: Cải thiện sự cân bằng và độ dẻo dai.

Lưu ý: Tránh vận động quá sức như chạy bộ trên địa hình gồ ghề hoặc nâng vật nặng, có thể làm trầm trọng tình trạng. Bắt đầu với cường độ thấp và tăng dần.

3. Thực hiện các liệu pháp thay thế

Các liệu pháp thay thế là giải pháp không xâm lấn, giúp giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bị thoái hóa khớp gối. Các phương pháp này giúp giảm phụ thuộc vào thuốc, phù hợp với người không muốn can thiệp y tế.

Các liệu pháp thay thế phổ biến, bao gồm: 

• Châm cứu: Châm cứu kích thích các điểm thần kinh, giảm viêm và đau hiệu quả, đặc biệt ở giai đoạn đầu.
• Vật lý trị liệu: Sử dụng nhiệt, sóng siêu âm, hoặc massage để tăng lưu thông máu và thư giãn cơ quanh khớp.
• Chườm nóng hoặc chườm lạnh: Chườm lạnh giảm sưng sau khi vận động mạnh, trong khi chườm nóng giúp thư giãn cơ vào buổi sáng.

Lưu ý: Thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, kỹ thuật viên vật lý trị liệu để tránh các biến chứng làm tổn thương thêm khớp.

4. Chế độ dinh dưỡng cho tình trạng thoái hóa khớp

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị thoái hóa khớp gối, giúp giảm viêm, tăng cường sức khỏe xương khớp, và hỗ trợ quá trình phục hồi.

Phối hợp đa chuyên khoa Dinh dưỡng – Chấn thương chỉnh hình, các chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn khuyến cáo:

Nhóm thực phẩm người bị thoái khớp gối nên dùng:

• Rau củ giàu vitamin C và K để tăng cường collagen cho khớp gối.
• Thực phẩm giàu omega-3 (cá hồi, hạt chia) để giảm viêm.
• Sữa và các sản phẩm từ sữa không đường để bổ sung canxi.

Nhóm thực phẩm nên tránh: Đồ ăn nhiều đường, muối (dưới 5g/ngày), và rượu bia.

Ngoài ra, chế độ ăn nên có sự góp mặt của vitamin D bởi khả năng tái tạo sụn rất tốt. Dưỡng chất này thường được tìm thấy qua ánh nắng mặt trời, lòng đỏ trứng và glucosamine – có trong vỏ tôm, cua.

Lưu ý: Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thực phẩm chức năng để tránh dị ứng, tác dụng phụ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

5. Sử dụng nẹp đầu gối nhằm hỗ trợ bảo vệ khớp

Nẹp đầu gối là một công cụ hỗ trợ hiệu quả, ổn định và giảm áp lực lên khớp gối, đồng thời ngăn ngừa biến dạng khớp trong quá trình điều trị thoái hóa khớp gối. Một số loại nẹp phổ biến để hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp gối bao gồm:

• Nẹp cố định: Dùng khi khớp bị tổn thương nặng, hạn chế vận động hoàn toàn, phù hợp cho giai đoạn cấp tính.
• Nẹp điều chỉnh: Hỗ trợ phân bổ trọng lượng, giảm đau khi đi bộ hoặc đứng lâu, thường có bản lề điều chỉnh độ linh hoạt.

Lưu ý:

• Đeo nẹp đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ, thường trong các hoạt động như đi lại hoặc đứng lâu.
• Không đeo liên tục quá 8 giờ/ngày để tránh teo cơ. 
• Thay nẹp định kỳ khi bị mòn hoặc không còn vừa.

6. Điều trị bằng thuốc giảm đau

Thuốc là giải pháp phổ biến để kiểm soát cơn đau trong điều trị thoái hóa khớp gối, đặc biệt ở giai đoạn thoái hóa trung bình đến nặng. Một số thành phần thuốc phổ biến, thường được bác sĩ cho chỉ định trong điều trị triệu chứng thoái hóa khớp gối bao gồm:

• Paracetamol: Giảm đau nhẹ, an toàn cho người dùng lâu dài.
• NSAIDs : Giảm viêm và đau, nhưng cần thận trọng với dạ dày.
• Thuốc bôi ngoài da: Gel hoặc kem chứa capsaicin để giảm đau tại chỗ.

Lưu ý: Chỉ dùng theo chỉ định bác sĩ, tránh lạm dụng gây tác dụng phụ như loét dạ dày hoặc thậm chí suy gan.

7. Tiêm nội khớp

Tiêm nội khớp là phương pháp tiên tiến, mang lại hiệu quả cao trong việc điều trị thoái hóa khớp gối ở giai đoạn trung bình. Phương pháp tiêm nội khớp giúp giảm đau hiệu quả, hỗ trợ phục hồi tự nhiên nhưng ít xâm lấn.

Dưới đây là các phương pháp tiêm nội khớp phổ biến trong điều trị kiểm soát triệu chứng thoái hóa khớp gối:

7.1 Tiêm corticosteroid

Trực tiếp vào khớp gối giúp giảm viêm và đau nhanh chóng, đặc biệt trong các trường hợp viêm khớp hoặc viêm bao hoạt dịch, mang lại hiệu quả kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, người bệnh cần điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa

7.2 Tiêm axit hyaluronic

Phương pháp này bổ sung chất bôi trơn tự nhiên, giúp giảm ma sát giữa các xương, cải thiện vận động, đặc biệt ở người bệnh thoái hóa khớp gối. Hiệu quả của phương pháp này là việc giúp giảm đau trong 6-12 tháng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương. Việc tiêm axit hyaluronic cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

7.3 Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)

Phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu là một trong những phương pháp điều trị các vấn đề liên quan đến khớp gối được ưa chuộng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn. 

Phương pháp này hoạt động theo cơ chế điều hòa tự thân, tận dụng khả năng chữa lành tự nhiên của máu đối với tổn thương gân, dây chằng, cơ, xương. Các mũi tiêm chứa huyết tương (có mẫu máu của chính người bệnh), với nồng độ tiểu cầu cao hơn nhiều (gấp 2,5 đến 10 lần) nồng độ so với trong máu bình thường sẽ ức chế, làm chậm quá trình viêm trong thoái hóa khớp.

Lưu ý:

• Thực hiện tại phòng khám chuyên khoa, dưới hướng dẫn của bác sĩ và thường mất 15-30 phút.
• Cần theo dõi phản ứng phụ sau khi tiêm và thông báo ngay cho bác sĩ khi có phản ứng xảy ra.

8. Phẫu thuật khớp gối

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp trên không hiệu quả, áp dụng cho thoái hóa khớp gối nặng. Sau đây là một số phương pháp phẫu thuật hiện đại, được các bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình lựa chọn điều trị bệnh lý thoái hóa khớp gối:

8.1 Nội soi khớp

Đây là phương pháp loại bỏ mảnh sụn lỏng, sửa chữa tổn thương nhỏ qua vết mổ nhỏ (dưới 1cm), sử dụng hệ thống nội soi hiện đại để quan sát và xử lý tổn thương. 

Thời gian phục hồi đối với phẫu thuật nội soi khớp 4-6 tuần. Đây là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn, ít mất máu, và phù hợp với giai đoạn thoái hóa khớp gối trung bình.

8.2 Thay khớp gối bán phần

Kỹ thuật này cho phép thay thế phần khớp gối bị tổn thương, trong trường hợp thoái hóa chỉ ảnh hưởng đến một phần khớp gối.

Các bác sĩ sẽ loại bỏ phần sụn và xương hư hại, sau đó đặt một bộ phận nhân tạo (làm từ kim loại và nhựa y tế) để thay thế. Phẫu thuật thay khớp gối bán phần kéo dài 1-2 giờ, người bệnh lưu viện từ 1 đến 3 ngày và thường mất 6-8 tuần phục hồi. 

Thay khớp gối bán phần là một phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn hơn, giữ được nhiều mô khỏe mạnh giúp gối hoạt động trơn tru gần giống như trước khi bị tổn thương.

8.3 Thay khớp gối toàn phần: 

Thay khớp gối toàn phần được áp dụng khi toàn bộ khớp gối bị thoái hóa nặng, gây đau nhức nghiêm trọng và hạn chế vận động. 

Bác sĩ sẽ thay thế toàn bộ bề mặt khớp gối bằng khớp nhân tạo. Phẫu thuật thay khớp gối toàn phần mất khoảng 2-3 giờ thực hiện, người bệnh cần ở lại bệnh viện 3-5 ngày để theo dõi. Sau phẫu thuật, người bệnh cần  từ 3-6 tháng thời gian phục hồi với các bài tập vật lý trị liệu đi kèm. 

Thay khớp toàn phần mang lại hiệu quả lâu dài (15-20 năm), cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Lưu ý: Cần đánh giá kỹ trước phẫu thuật (xét nghiệm máu, chụp X-quang, MRI), đồng thời người bệnh cần tuân thủ tập luyện phục hồi sau mổ để tránh biến chứng như cứng khớp hoặc lỏng vít. Người có bệnh lý tim mạch nên tham khảo ý kiến trước.

Một số lưu ý khi điều trị thoái hóa khớp gối

• Theo dõi tiến trình: Ghi lại mức độ đau và khả năng vận động để báo cáo bác sĩ, tránh tự ý thay đổi phương pháp.
• Tránh lạm dụng thuốc: Sử dụng thuốc giảm đau hoặc corticoid theo liều lượng, tránh phụ thuộc lâu dài.
• Kiên trì tập luyện: Duy trì tập thể dục ngay cả khi đau nhẹ để tăng cường sức mạnh cơ.
• Thăm khám định kỳ: Kiểm tra sức khỏe khớp mỗi 6 tháng để phát hiện sớm biến chứng như teo cơ hoặc biến dạng.

Điều trị thoái hóa khớp gối tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Để lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp nhằm tăng tỷ lệ điều trị thành công, người bệnh nên lựa chọn các địa chỉ y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm và được đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại hỗ trợ chẩn đoán và điều trị. 

Khoa Chấn thương chỉnh hình là Chuyên khoa mũi nhọn tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, luôn hướng đến những giải pháp điều trị tối ưu, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Hàng ngàn người bệnh đã được điều trị thành công từ các phẫu thuật đơn giản như kết hợp xương cho đến phẫu thuật cấp cứu phức tạp như đứt lìa bàn tay cho đến các kỹ thuật cao như thay khớp gối, khớp háng, nội soi khớp, điều trị bằng phẫu thuật xâm lấn tối thiểu…

Các bác sĩ tại khoa Chấn thương chỉnh hình luôn đi đầu trong việc cập nhật các phương pháp phẫu thuật tiên tiến, cùng với sự hỗ trợ của hệ thống máy móc hiện đại giúp chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về khớp gối, khớp háng, khớp vai một cách chính xác và hiệu quả.

BS Lê Võ Vĩnh Khải khuyến nghị: “Điều trị thoái hóa khớp gối cần sự kiên trì và hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa. Nếu can thiệp ban đầu không đúng cách, bệnh có thể gây biến chứng nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, mục tiêu điều trị không chỉ là giảm triệu chứng mà còn phục hồi chức năng lâu dài. Người bệnh nên thăm khám sớm tại cơ sở y tế uy tín để bảo vệ sức khỏe khớp gối bền vững.”

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767

info@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.