ĐAU CỔ VAI GÁY LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Nguyễn Hải Tâm giữ vai trò bác sĩ Ngoại Thần kinh – Cột sống tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị cũng như các biện pháp phòng ngừa đau cổ vai gáy hiệu quả. 

1. Triệu chứng thường gặp

Người bị đau cổ vai gáy thường xuất hiện các dấu hiệu như:

• Đau nhức vùng cổ, vai và gáy
• Cứng cổ, khó quay đầu hoặc cúi ngửa
• Đau tăng khi ngồi lâu hoặc thay đổi thời tiết
• Co cứng cơ vùng vai gáy
• Đau lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay
• Tê bì, châm chích tay
• Đau đầu, chóng mặt, mất ngủ

Một số trường hợp nặng có thể gây hạn chế vận động, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và chất lượng cuộc sống.

2. Nguyên nhân gây đau cổ vai gáy

Đau cổ vai gáy có thể xuất phát từ thói quen sinh hoạt hằng ngày hoặc các bệnh lý cột sống, trong đó  những nguyên nhân thường gặp gồm:

2.1 Thoát vị đĩa đệm cổ

Khi vòng xơ của đĩa đệm cổ bị rách, phần nhân nhầy bên trong có thể thoát ra ngoài và chèn ép lên rễ thần kinh, gây đau cổ vai gáy. Nếu thoát vị xảy ra ở các đốt sống cổ dưới, cơn đau có thể lan xuống vùng xương bả vai và cánh tay. 

Ngoài cảm giác đau nhức, người bệnh còn có thể gặp một số triệu chứng đi kèm như cảm giác ngứa ran, nóng rát hoặc tê bì vùng cổ vai gáy hoặc cánh tay.

2.2 Thoái hóa đốt sống cổ

Khi cột sống cổ bị thoái hóa theo tuổi tác, các lỗ liên hợp đốt sống (nơi các dây thần kinh cột sống thoát ra khỏi ống sống) có thể bị thu hẹp. Điều này làm tăng nguy cơ chèn ép hoặc viêm dây thần kinh, từ đó gây ra những cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội lan từ vùng cổ xuống vai. 

2.3 Căng cơ

Căng cơ vùng cổ vai gáy là một trong những nguyên nhân thường gặp gây đau nhức và co cứng cơ. Tình trạng này thường xảy ra khi cơ bị kéo giãn quá mức do vận động sai tư thế, làm việc quá sức hoặc duy trì một tư thế trong thời gian dài. 

2.4 Viêm dây thần kinh cánh tay

Dây thần kinh cánh tay bắt nguồn từ vùng cột sống cổ dưới, đi qua vai và vùng lưng trên. Khi dây thần kinh này bị viêm hoặc chèn ép, người bệnh thường cảm thấy đau nhói như điện giật. Mặc dù cơn đau do viêm này thường chỉ xuất hiện ở vai hoặc cánh tay một bên cơ thể nhưng cũng có thể lan đến cổ. Ngoài ra, một số triệu chứng đi kèm thường gặp là ngứa ran, tê, yếu vai, cánh tay, bàn tay… 

2.5 Sai tư thế

Duy trì tư thế sai trong thời gian dài có thể khiến cơ, gân và dây chằng vùng cổ vai gáy bị căng quá mức, từ đó gây đau nhức và hạn chế vận động. Một số thói quen thường gặp làm tăng nguy cơ đau cổ vai gáy gồm: 

• Ngủ với gối quá cao hoặc chồng nhiều gối 
• Ngồi làm việc trước máy tính hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài với tư thế cúi đầu, rướn cổ về phía trước 
• Cử động cổ đột ngột hoặc sai kỹ thuật khi tập thể dục, chơi thể thao 
• Mang vác vật nặng sai cách

Ngoài ra, chấn thương mô mềm tại vùng cổ vai gáy cũng có thể gây tổn thương cơ, gân và dây chằng. Người bệnh thường có cảm giác đau mỏi, co cứng vùng cổ vai gáy, kèm đau đầu hoặc co thắt cơ. 

3. Phương pháp chẩn đoán tình trạng đau cổ vai gáy

Đối với tình trạng đau cổ vai gáy, bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe và xem xét tiền sử bệnh để nắm chính xác thời điểm cơn đau bắt đầu cũng như những triệu chứng cụ thể. Người bệnh có thể sẽ cần cử động vai, cổ, cánh tay để được đánh giá về phạm vi chuyển động. 

Ngoài ra, bác sĩ cũng thường chỉ định thêm một số xét nghiệm sau để đưa ra kết luận chính xác nhất, bao gồm: 

• Chụp X-quang: Phương pháp này sẽ cho thấy khoảng cách giữa hai xương cột sống bị thu hẹp, từ đó giúp phát hiện một số bệnh lý phổ biến như viêm khớp, trượt đĩa đệm, hẹp ống sống, gãy xương, khối u…
• Chụp MRI và CT: Chụp MRI là thủ thuật không xâm lấn giúp thu được hình ảnh chi tiết về các yếu tố như thần kinh, dây chằng, gân… Trong một số trường hợp, CT cổ vai gáy là phương pháp thay thế cho MRI.
• Điện cơ đồ (EMG): Phương pháp này thường được thực hiện để đo tốc độ dẫn truyền thần kinh, từ đó chẩn đoán các tình trạng đau cổ, vai, cánh tay hoặc hiện tượng tê, ngứa ran liên quan.
• Chọc dò tủy sống: nếu nghi ngờ nhiễm trùng.
• Xét nghiệm máu.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, quy tụ đội ngũ bác sĩ Chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống giàu kinh nghiệm, cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại như máy chụp CT Philips Incisive 128 lát cắt, MRI thế hệ mới tích hợp AI, hệ thống kính hiển vi phẫu thuật Opmi Pentaro 800 Carl Zeiss,… giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và điều trị hiệu quả các bệnh lý gây đau cổ vai gáy.

4. Đau cổ vai gáy có nguy hiểm không? 

Tình trạng đau cổ vai gáy cũng có nguy cơ dẫn đến tàn tật vĩnh viễn nếu triệu chứng kéo dài hoặc không được điều trị đúng cách. Trong một số trường hợp, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm một số bệnh ung thư như ung thư phổi. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp có thể cải thiện hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị phù hợp. 

Vì vậy, khi xuất hiện các cơn đau bất thường vùng cổ vai gáy, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để được bác sĩ đánh giá và can thiệp kịp thời. Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế ngay nếu gặp các trường hợp sau:

• Đau cổ vai gáy sau tai nạn giao thông, va chạm hoặc chấn thương.
• Khả năng vận động vùng cổ, vai, tay bị hạn chế rõ rệt.
• Cơn đau kèm tê bì lan xuống cánh tay hoặc chân.
• Xuất hiện rối loạn đại tiểu tiện.
• Cứng cổ đi kèm đau đầu dữ dội.
• Cơn đau kéo dài, không thuyên giảm hoặc ngày càng nghiêm trọng.
• Sốt kèm đau cổ vai gáy.
• Đau cổ vai gáy kèm chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn.
• Xuất hiện khối bất thường ở vùng đầu hoặc cổ.

Để được tư vấn thêm về các vấn đề đau cổ vai gáy hoặc đăng ký thăm khám với chuyên gia Ngoại Thần kinh – Cột sống, vui lòng liên hệ Hotline 1800 6767 (nhánh 2). 

5. Điều trị tình trạng đau cổ vai gáy như thế nào?

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của tình trạng đau cổ vai gáy, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng gồm: 

• Điều trị bằng thuốc: bao gồm thuốc chống viêm không steroid như Ibuprofen, Naproxen; thuốc giảm đau như Acetaminophen; thuốc giãn cơ hoặc một số loại thuốc hỗ trợ khác theo chỉ định.
• Chườm nóng hoặc chườm lạnh tại vùng đau nhằm giảm viêm và thư giãn cơ.
• Tiêm corticosteroid trong những trường hợp cần kiểm soát tình trạng viêm đau kéo dài.
• Vật lý trị liệu giúp cải thiện độ linh hoạt, tăng khả năng vận động và hỗ trợ phục hồi chức năng.
• Phẫu thuật, thường được chỉ định khi có tình trạng chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống nghiêm trọng.

Ngoài các phương pháp điều trị chuyên khoa, người bệnh cũng có thể kết hợp các biện pháp chăm sóc tại nhà để hỗ trợ giảm triệu chứng và nâng cao hiệu quả hồi phục.

6. Biện pháp phòng ngừa cơn đau cổ vai gáy

Người bệnh hoàn toàn có thể chủ động ngăn ngừa tình trạng đau cổ vai gáy từ sớm bằng những giải pháp đơn giản, dễ thực hiện tại nhà: 

6.1 Thực hành tư thế đúng

Đau cổ vai gáy có thể được phòng tránh hiệu quả nếu chúng ta duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng, ngủ, sử dụng điện thoại, máy tính… Dưới đây là một số động tác giúp cải thiện tư thế: 

• Bước 1: Đứng dựa vào tường, căn chỉnh vai, hông và gót chân sát vào tường.
• Bước 2: Di chuyển lòng bàn tay lên tường càng cao càng tốt, sau đó hạ xuống. 
• Bước 3: Lặp lại động tác 10 lần, rồi di chuyển về phía trước.

6.2 Tập thể dục

Thói quen tập thể dục đều đặn sẽ giúp thư giãn cổ, vai, lưng. Tuy nhiên, các bài tập cần được thực hiện đúng kỹ thuật để tránh căng cơ quá mức gây ra các vấn đề không mong muốn. 

6.3 Tránh các hoạt động gây căng thẳng cho vùng cổ vai gáy

Những hoạt động lặp đi lặp lại hoặc ngồi quá lâu có thể làm căng vùng cổ, vai, gáy, dẫn đến đau khó chịu. Vì vậy, cứ sau 30 phút, nên đứng dậy, di chuyển nhẹ nhàng. Ngoài ra, một số giải pháp hữu ích khác bao gồm:

• Sử dụng ghế ngồi có chiều cao phù hợp, nâng đỡ tốt cho cổ và vai.
• Tránh giữ điện thoại kẹp giữa cổ và vai.
• Nghỉ giải lao thường xuyên.
• Không mang vác vật nặng.
• Bổ sung những thực phẩm chống viêm, giàu chất chống oxy hóa như cá béo, rau xanh, trái cây tươi,..

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm hoặc nhận sự tư vấn chi tiết từ các chuyên gia Ngoại Thần kinh – Cột sống, bạn có thể đăng ký nhận tư vấn miễn phí hoặc được hỗ trợ đặt lịch khám qua Hotline 1800 6767 (nhánh 2).

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.