NGỦ DẬY BỊ ĐAU LƯNG – NGUYÊN NHÂN GÂY ĐAU LƯNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Hãy tiếp tục theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ nguyên nhân ngủ dậy bị đau lưng, cách nhận biết các dấu hiệu bất thường cũng như phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả, được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống giàu kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

1. Ngủ dậy bị đau lưng là gì?

Ngủ dậy bị đau lưng là tình trạng xuất hiện cảm giác đau, căng cứng hoặc khó chịu ở vùng lưng ngay sau khi thức dậy vào buổi sáng. Cơn đau có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như thắt lưng, lưng giữa hoặc lan xuống vùng mông và chân.

Những cơn đau lưng sau khi ngủ dậy thường đa dạng về mức độ, từ đau mỏi thoáng qua đến đau cứng kéo dài gây khó khăn khi đứng dậy, cúi người hoặc vận động. Cơn đau có xu hướng giảm dần sau khi người bệnh đi lại hoặc vận động nhẹ sau khi thức dậy.

Tình trạng này khá phổ biến hiện nay, đặc biệt ở dân văn phòng, người lớn tuổi, người ít vận động hoặc người thường xuyên lao động sai tư thế. Ngoài ra, chất lượng giấc ngủ, tư thế nằm ngủ và loại nệm sử dụng cũng ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe cột sống và cơ lưng. 

2. Ngủ dậy bị đau lưng là bệnh gì?

Phần lớn các trường hợp đau lưng lành tính thường do nguyên nhân: Ngủ sai tư thế, co cứng cơ sau khi nằm lâu, căng cơ do hoạt động quá sức, nệm hoặc gối không phù hợp.

Tuy nhiên, Nếu tình trạng ngủ dậy bị đau lưng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng hơn, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cơ xương khớp và cột sống cần được thăm khám và điều trị sớm.

2.1 Thoái hóa đĩa đệm

Tình trạng đĩa đệm cột sống bị mất nước và giảm độ đàn hồi theo tuổi tác hoặc do áp lực kéo dài lên cột sống. Khi nằm ngủ trong thời gian dài, các đĩa đệm bị chèn ép có thể khiến người bệnh cảm thấy đau và cứng lưng rõ hơn vào buổi sáng.

Biểu hiện của đau lưng do thoái hóa đĩa đệm bao gồm: đau âm ỉ vùng thắt lưng, cứng lưng khiến khó cúi người hoặc xoay người, tăng cảm giác đau khi vận động mạnh hoặc mang vác nặng.

2.2 Đau cơ xơ hóa 

Đau cơ xơ hóa (Fibromyalgia) là rối loạn gây đau lan tỏa toàn thân liên quan đến hệ thần kinh và cảm nhận đau của cơ thể. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức cơ kéo dài, đặc biệt sau khi ngủ dậy, dù đã ngủ đủ giấc.

Triệu chứng thường gặp bao gồm: Cứng cơ, đau lan tỏa vùng lưng – vai – cổ, mệt mỏi kéo dài, thức dậy và vẫn cảm thấy đau nhức và kiệt sức.

2.3 Chấn thương cột sống

Các chấn thương do té ngã, tai nạn giao thông, chơi thể thao hoặc lao động quá sức có thể gây tổn thương cơ, dây chằng hoặc đĩa đệm cột sống. Sau khi ngủ dậy, người bệnh thường cảm thấy đau rõ hơn do cơ và cột sống bị co cứng sau thời gian nghỉ ngơi kéo dài.

Nếu đau kéo dài sau chấn thương, người bệnh nên đi khám để loại trừ tổn thương cột sống nghiêm trọng.

2.4 Vẹo cột sống

Vẹo cột sống làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của cột sống, khiến các nhóm cơ lưng phải hoạt động không cân đối để giữ tư thế cơ thể vận động. Khi ngủ, sự mất cân bằng này có thể làm tăng áp lực lên cơ và dây chằng vùng lưng, gây đau sau khi thức dậy.

Đau kéo dài, căng cơ vùng lưng và vai, cảm giác lệch vai hoặc lệch hông, đau tăng sau khi nằm ngủ lâu là những triệu chứng mà người bị vẹo cột sống thường gặp khi ngủ dậy bị đau lưng. Nếu không sớm điều chỉnh, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tư thế và khả năng vận động về sau.

2.5 Hẹp ống sống

Hẹp ống sống là tình trạng ống sống bị thu hẹp, gây chèn ép dây thần kinh hoặc tủy sống. Đây là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi, có tình trạng loãng xương hoặc người bị thoái hóa cột sống lâu năm.

Đau lưng sau khi ngủ dậy, đau lan xuống chân kèm tê bì, khó đứng thẳng hoặc đi lại, cảm giác yếu chân và mất thăng bằng xuất hiện thường trực.

3. Nguyên nhân ngủ dậy bị đau lưng

Bên cạnh bệnh lý cột sống, nhiều thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng có thể khiến người bệnh thức dậy với cảm giác đau lưng khó chịu.

3.1 Ngủ sai tư thế

Những người thường xuyên ngủ sai tư thế trong thời gian dài có nguy cơ cao bị đau lưng mạn tính hoặc thoái hóa cột sống sớm.

Khi nằm cong lưng, nằm sấp hoặc xoay người sai tư thế trong thời gian dài, cột sống và các nhóm cơ vùng lưng sẽ phải chịu áp lực không cân đối.

3.2 Nệm kém chất lượng

Nệm ngủ có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cột sống. Nệm quá mềm khiến cơ thể bị lún sâu, trong khi nệm quá cứng, lại không nâng đỡ đúng đường cong sinh lý tự nhiên của cột sống.

3.3 Hoạt động quá sức

Mang vác nặng, tập luyện cường độ cao hoặc lao động quá sức có thể khiến cơ và dây chằng vùng lưng bị căng giãn quá mức. Sau một đêm nghỉ ngơi, các cơ này có xu hướng co cứng lại, gây đau rõ hơn vào buổi sáng.

3.4 Mang thai

Trong thai kỳ, trọng lượng cơ thể tăng lên và trọng tâm cơ thể thay đổi khiến áp lực dồn nhiều hơn lên vùng thắt lưng và cột sống. Đồng thời, hormone thai kỳ cũng làm dây chằng và khớp trở nên lỏng hơn để chuẩn bị cho quá trình sinh nở, từ đó dễ gây đau lưng sau khi ngủ dậy.

4. Triệu chứng thường gặp khi ngủ dậy bị đau lưng

Một biểu hiện phổ biến nhất ở người bị đau lưng vào buổi sáng sau khi thức dậy:

– Đau cứng lưng vào buổi sáng: Người bệnh thường cảm thấy vùng lưng bị căng cứng, đau nhức hoặc khó cử động ngay sau khi ngủ dậy. Tình trạng này xảy ra do cơ và khớp ít vận động trong thời gian dài khi ngủ.

– Khó cúi, xoay người hoặc đứng dậy khỏi giường: Cơn đau có thể khiến người bệnh gặp khó khăn khi thay đổi tư thế, cúi người hoặc xoay lưng vào buổi sáng, cần phải vận động vài phút mới cảm thấy dễ chịu hơn.

– Đau giảm dần sau khi vận động nhẹ: Sau khi đi lại, giãn cơ hoặc vận động nhẹ nhàng, cột sống và cơ lưng được lưu thông máu tốt hơn nên cảm giác đau thường giảm dần.

Ngoài cảm giác đau lưng, người bệnh có thể gặp thêm nhiều biểu hiện khác tùy mức độ tổn thương của cơ, đĩa đệm hoặc dây thần kinh:

• Co cứng cơ lưng: Cơ vùng lưng có thể bị căng cứng, đau khi chạm vào hoặc khó thư giãn sau khi ngủ dậy.
• Tê lan xuống chân: Nếu dây thần kinh bị chèn ép do thoát vị đĩa đệm hoặc hẹp ống sống, cơn đau có thể lan xuống vùng mông và chân kèm cảm giác tê bì.
• Mỏi cổ vai gáy: Một số người bị đau lưng buổi sáng đồng thời có cảm giác mỏi vai gáy, đau cổ hoặc đau đầu do tư thế ngủ không phù hợp.

5. Các phương pháp chẩn đoán bị đau lưng sau khi ngủ dậy

Để xác định chính xác nguyên nhân gây đau lưng sau khi ngủ dậy, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương pháp cận lâm sàng phù hợp. 

– Khám lâm sàng: Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ đánh giá vị trí đau, mức độ đau và khả năng vận động của người bệnh như cúi người, xoay lưng hoặc đứng lên ngồi xuống. Đồng thời, bác sĩ cũng kiểm tra tư thế cột sống, tình trạng co cứng cơ và phản xạ thần kinh nhằm phát hiện dấu hiệu chèn ép dây thần kinh hoặc tổn thương cột sống.

– Chẩn đoán hình ảnh: Nếu nghi ngờ có bệnh lý cơ xương khớp hoặc thần kinh, người bệnh có thể được chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như X-quang cột sống, MRI hoặc CT scan nhằm đánh giá cấu trúc cột sống, đĩa đệm, dây thần kinh và phát hiện các bất thường như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống hay hẹp ống sống.

– Xét nghiệm: Bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm bổ sung như xét nghiệm viêm, loãng xương hoặc bệnh lý tự miễn nhằm tìm nguyên nhân sâu xa gây đau lưng kéo dài.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống phương tiện chẩn đoán hiện đại như X-quang kỹ thuật số thế hệ mới, hệ thống CT Scanner, MRI công nghệ cao, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương cột sống, đĩa đệm và dây thần kinh gây đau lưng sau khi ngủ dậy, giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả hơn cho từng người bệnh. Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám sớm.

6. Mẹo chữa đau lưng khi ngủ dậy

Một số biện pháp đơn giản tại nhà có thể giúp giảm đau lưng sau khi ngủ dậy, cải thiện độ linh hoạt của cột sống và hạn chế tình trạng co cứng cơ vào buổi sáng.

6.1 Giãn cơ

Sau một đêm ngủ dài, các nhóm cơ vùng lưng và hông có thể bị co cứng do ít vận động. Việc kéo giãn nhẹ nhàng giúp thư giãn cơ, giảm áp lực lên cột sống và cải thiện cảm giác đau mỏi vào buổi sáng.

Người bệnh có thể thực hiện các động tác đơn giản như kéo gối về phía ngực, nghiêng hông nhẹ hoặc kéo giãn cột sống ngay trên giường sau khi thức dậy.

6.2 Bài tập giảm đau lưng vào buổi sáng

Các bài tập yoga hoặc vận động nhẹ giúp cơ và khớp hoạt động linh hoạt hơn sau thời gian dài nằm ngủ. Đồng thời, vận động nhẹ còn giúp tăng tuần hoàn máu và giảm cảm giác cứng lưng sau khi thức dậy.

Người ngủ dậy bị đau lưng có thể áp dụng một số bài tập như: Kéo giãn cột sống, cat-cow, đi bộ, các bài tập vùng hông và lưng dưới để cải thiện tình trạng.

6.3 Tập thể dục hằng ngày

Duy trì vận động thường xuyên giúp tăng sức mạnh cơ lưng, cải thiện khả năng nâng đỡ cột sống và hỗ trợ phòng ngừa đau lưng mạn tính.

6.4 Giảm căng thẳng

Stress kéo dài có thể khiến cơ vùng lưng và vai gáy co cứng nhiều hơn, làm tăng cảm giác đau sau khi ngủ dậy. Ngoài ra, căng thẳng còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khiến cơ thể khó hồi phục sau một ngày hoạt động.

6.5 Tắm nước ấm sau khi ngủ dậy

Nước ấm giúp thư giãn cơ, cải thiện lưu thông máu và giảm cảm giác co cứng vùng lưng sau khi ngủ dậy. Đây là biện pháp đơn giản nhưng mang lại cảm giác dễ chịu cho nhiều người bị đau lưng buổi sáng.

Người bệnh cũng có thể kết hợp chườm ấm vùng thắt lưng để hỗ trợ giảm đau nhanh hơn.

6.6 Thuốc không kê đơn

Trong một số trường hợp đau nhẹ, người bệnh có thể sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm không kê đơn để giảm triệu chứng tạm thời. Tuy nhiên, thuốc chỉ nên dùng ngắn hạn và theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

7. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Không nên chủ quan nếu tình trạng đau lưng sau khi ngủ dậy kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh nên đi khám bác sĩ khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Đau kéo dài nhiều tuần dù đã nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế ngủ
• Đau tái phát thường xuyên, đặc biệt vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy
• Không cải thiện dù nghỉ ngơi, chườm nóng hoặc sử dụng các biện pháp giảm đau tại nhà
• Đau kèm tê yếu chân tay, cảm giác châm chích hoặc đau lan xuống chân
• Đau gây mất ngủ hoặc hạn chế vận động, ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt hằng ngày
• Đau xuất hiện sau té ngã, tai nạn hoặc chấn thương vùng lưng – cột sống

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu đau lưng đi kèm các triệu chứng như mất kiểm soát tiểu tiện, yếu cơ hoặc mức độ đau dữ dội ngày càng tăng. Đây có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh hoặc tổn thương cột sống nghiêm trọng cần được can thiệp y tế sớm.

Người bệnh nên thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến cột sống và khả năng vận động. Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn cùng bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

8. Cách phòng ngừa đau lưng sau khi ngủ dậy

Chủ động điều chỉnh một số thói quen và lối sống giúp giảm nguy cơ đau lưng tái phát, đồng thời bảo vệ cột sống:

• Duy trì tư thế ngủ đúng: Nên nằm ngủ ở tư thế giúp cột sống giữ được đường cong sinh lý tự nhiên, hạn chế nằm sấp vì dễ làm tăng áp lực lên vùng thắt lưng và cổ. Tư thế nằm nghiêng có kê gối giữa hai chân hoặc nằm ngửa kê gối dưới đầu gối thường giúp giảm áp lực lên cột sống tốt hơn.
• Chọn nệm và gối phù hợp: Người bệnh nên chọn nệm có độ đàn hồi vừa phải và gối phù hợp với tư thế ngủ để hỗ trợ vùng cổ – lưng tốt hơn.
• Tập thể dục thường xuyên: Các hoạt động như đi bộ, yoga, bơi lội hoặc đạp xe nhẹ giúp tăng sức mạnh cơ lưng, cải thiện độ linh hoạt của cột sống và hạn chế tình trạng co cứng cơ vào buổi sáng.
• Kiểm soát cân nặng hợp lý: Duy trì cân nặng phù hợp giúp giảm tải cho hệ cơ – xương – khớp và bảo vệ cột sống tốt hơn.
• Hạn chế mang vác nặng sai tư thế: Khi mang vác vật nặng, nên giữ lưng thẳng và dùng lực từ chân thay vì dồn áp lực lên vùng thắt lưng.

Tuy nhiên, nếu tình trạng đau tái phát thường xuyên, ảnh hưởng đến vận động hoặc sinh hoạt hằng ngày, người bệnh không nên chủ quan tự điều trị tại nhà.

Khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn là địa chỉ uy tín trong thăm khám và điều trị các bệnh lý cột sống, thoái hóa, thoát vị đĩa đệm và đau lưng mạn tính. Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, tận tâm và liên tục cập nhật các phương pháp điều trị hiện đại nhằm mang lại hiệu quả tối ưu cho người bệnh.

Bệnh viện được đầu tư hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại như MRI, CT Scanner, X-quang kỹ thuật số, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương cột sống và dây thần kinh. Bên cạnh điều trị nội khoa, bệnh viện còn triển khai đầy đủ các phương pháp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng và can thiệp ngoại khoa chuyên sâu khi cần thiết.

Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn còn hỗ trợ thông tuyến Bảo hiểm Y tế và liên kết bảo lãnh viện phí với nhiều đơn vị bảo hiểm tư nhân, giúp người bệnh an tâm điều trị với chi phí phù hợp.

Liên hệ ngay Hotline 1800 67 67 (Nhánh 2) để được tư vấn và đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm và chuyên môn cao tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 1800 6767 (Nhánh 2)

dichvukhachhang@nih.com.vn

GPĐKKD: 0312088602 cấp ngày 14/12/2012 bởi Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM. Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh số 230/BYT-GPHĐ do Bộ Y Tế cấp.