CẢM LẠNH – NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA
Theo thống kê của Hiệp hội Phổi Hoa Kỳ, người lớn trung bình bị cảm lạnh từ 2 đến 3 lần mỗi năm, trong khi trẻ em có thể mắc nhiều gấp đôi, cho thấy mức độ phổ biến và tần suất tái phát của bệnh.
benhviennamsaigon.com

Tác giả: BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUỐC TẾ NAM SÀI GÒN
Cảm lạnh là một trong những bệnh lý truyền nhiễm cấp tính hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị và vacxin phòng ngừa. Các cách trị cảm lạnh hiện có đều dựa trên nguyên tắc tập trung điều trị các triệu chứng và ngăn ngừa bệnh gây biến chứng.
Tư vấn chuyên môn bài viết
Bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS.CKII Lê Nhật Vinh giữ vai trò Bác sĩ Liên chuyên khoa Mắt – Tai Mũi Họng – Răng Hàm Mặt – Da liễu tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.
Vậy những triệu chứng thường gặp của bệnh cảm lạnh là gì? Làm sao để xoa dịu chúng một cách hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu qua bài chia sẻ từ ThS.BS.CKII Lê Nhật Vinh – Bác sĩ Liên chuyên khoa Mắt – Tai Mũi Họng – Răng Hàm Mặt – Da liễu tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.
Cảm lạnh là một bệnh nhiễm trùng nhẹ ở đường hô hấp trên (mũi và họng), do hơn 200 loại virus gây ra, trong đó Rhinovirus là tác nhân thường gặp nhất. Đây là bệnh lý phổ biến với tần suất tái phát cao: người lớn trung bình mắc cảm lạnh từ 2 đến 3 lần mỗi năm, còn trẻ em có thể mắc nhiều gấp đôi.
Bệnh cảm lạnh rất dễ lây lan. Virus có thể truyền từ người sang người thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, hoặc khi chạm vào các bề mặt có chứa virus rồi vô tình đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Khi vào cơ thể, virus nhanh chóng nhân lên tại niêm mạc đường hô hấp trên, gây ra các triệu chứng điển hình của cảm lạnh.
Sau khoảng 1 đến 3 ngày kể từ khi virus xâm nhập vào cơ thể, người bệnh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng:
Thông thường, các triệu chứng cảm lạnh sẽ thuyên giảm sau vài ngày và người bệnh hồi phục trong khoảng 1 tuần. Tuy nhiên, ở những đối tượng có sức đề kháng còn yếu như trẻ em, người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính, thời gian hồi phục có thể lâu hơn. Nếu các triệu chứng bệnh kéo dài, trở nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, bệnh có nguy cơ tiến triển thành biến chứng, vì vậy cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Khi bị cảm lạnh, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và thời gian để phục hồi. Người bệnh ưu tiên ăn các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp. Uống đủ nước và bổ sung các chất Vitamin C, kẽm giúp cải thiện hệ miễn dịch. Đặc biệt, người bị cảm lạnh nên chú ý tránh sử dụng cà phê, rượu và nước có ga vì dễ làm cơ thể mất nước.
Bên cạnh đó, nghỉ ngơi đầy đủ giúp giảm stress, ổn định hormone và duy trì hoạt động của các tế bào miễn dịch. Việc ngủ đủ giấc và thư giãn nhẹ nhàng sẽ giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục hơn.
Đau rát cổ họng là triệu chứng phổ biến khi bị cảm lạnh. Việc súc miệng bằng nước muối đúng cách và đều đặn không chỉ giúp làm dịu cảm giác khó chịu này mà còn có tác dụng sát khuẩn, giúp bệnh nhanh khỏi. Do đó, khi cảm lạnh, người bệnh nên súc miệng bằng nước muối và nước ấm từ 3 đến 4 lần/ngày.
Tắm bằng nước ấm sẽ giúp cơ thể bổ sung hơi nước, giữ ẩm và thông mũi, giúp việc hít thở trở nên dễ dàng hơn. Lưu ý, người bệnh không nên tắm quá lâu, khi tắm xong nên giữ ấm cơ thể cẩn thận, tránh để cơ thể nhiễm lạnh sau đó.
Duy trì độ ẩm trong phòng sẽ giúp tình trạng nghẹt mũi trở nên dễ chịu hơn, giảm tắc nghẽn, từ đó dễ thở hơn. Tuy nhiên khi làm ẩm không khí trong phòng bằng máy phun sương hay máy tạo độ ẩm, máy cần được thay nước hàng ngày và vệ sinh đúng cách để ngăn ngừa vi khuẩn sinh sôi.
Ở tư thế nằm, triệu chứng nghẹt mũi thường sẽ có xu hướng nặng hơn. Việc kê cao gối khi ngủ giúp người bệnh dễ thở và thoải mái hơn so với khi nằm ngủ không kê gối hay kê gối thấp.
Chườm nóng hoặc chườm lạnh xung quanh vùng xoang là cách thường được sử dụng để giảm khó chịu ở vùng mũi. Nếu như chườm nóng giúp giảm áp lực cho xoang mũi, làm loãng lớp dịch nhầy thì chườm lạnh sẽ khiến các mạch máu ở vùng xoang mũi co lại, giảm đau nhanh chóng.
Sử dụng tinh dầu đúng cách sẽ giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn, làm thông mũi và giảm nhẹ cảm giác đau nhức, nhất là ở vùng mũi. Người bệnh có thể thoa một ít tinh dầu ở vùng dưới mũi, lòng bàn chân, thái dương hoặc pha một vài giọt vào nước tắm.
Nhiệt độ phòng thường sẽ chênh lệch khá nhiều so với nhiệt độ bên ngoài. Hơn nữa, khi ra ngoài, người bệnh có thể gặp nắng, gió khiến cơ thể đang trong tình trạng mệt mỏi, ốm yếu trở nên nặng nề hơn. Do đó, tốt nhất khi bị cảm lạnh, người bệnh nên nghỉ ngơi tại nhà, hạn chế ra ngoài. Trong trường hợp thật sự cần thiết, người bệnh có thể ra ngoài nhưng phải đảm bảo giữ ấm đủ, được che chắn cẩn thận và đeo khẩu trang để hạn chế lây truyền virus gây bệnh cho người khác.
Đối với người lớn và trẻ em trên 5 tuổi, người bệnh có thể sử dụng thêm một số loại thuốc điều trị các triệu chứng của cảm lạnh hỗ trợ làm giảm các tác nhân gây khó chịu cho người bệnh: thuốc hạ sốt, thuốc kháng histamin, thuốc thông mũi… Tuy nhiên, các loại thuốc này đều có tác dụng phụ tiềm ẩn, do đó, người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.
Nước ấm giúp làm ấm và dịu cổ họng, chanh giàu vitamin C giúp tăng cường sức đề kháng, mật ong có tác dụng kháng khuẩn. Khi kết hợp 3 nguyên liệu này, nước chanh, mật ong nóng sẽ giúp giảm đau họng, tăng cường miễn dịch, cải thiện sức khỏe nhanh chóng.
Tỏi có thành phần chứa vitamin C, selen và các khoáng chất khác, có tác dụng hiệu quả trong điều trị cảm lạnh. Đặc biệt, tỏi chứa allicin giúp cơ thể chống virus và giảm nhẹ các triệu chứng. Tuy nhiên, tỏi có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nên lưu ý không sử dụng cách này cho người bị máu loãng.
Nước dừa không chỉ giúp bổ sung nước mà còn cung cấp nhiều chất điện giải cho cơ thể. Do đó, khi bị cảm lạnh, người bệnh có thể uống thêm nước dừa để tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch, ngăn chặn tình trạng mất nước, mất cân bằng điện giải. Ngoài ra, nước dừa còn có thành phần chứa axit caprylic và axit lauric có tác dụng chống nấm, kháng khuẩn.
Nghệ là một trong những nguyên liệu được biết đến với khả năng chống viêm vượt trội, giúp giảm nghẹt mũi, viêm xoang mũi, từ đó, giúp người bệnh dễ thở hơn. Có thể sử dụng nghệ bằng cách trộn ¼ muỗng cà phê bột nghệ pha với 1 ly sữa ấm, uống hàng ngày.
Gừng giúp làm ấm cơ thể, có tác dụng hỗ trợ trị ho hiệu quả, giảm nghẹt mũi và kháng virus tốt. Bạn có thể bỏ thêm 1 miếng gừng tươi vào nước chanh mật ong nóng, uống hàng ngày để tăng sức đề kháng, phòng ngừa và điều trị cảm lạnh.
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn
Số 88, Đường số 8, Khu dân cư Trung Sơn, Xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 1800 6767
info@nih.com.vn
Cập nhật lần cuối: 10:46 11/02/2026
1. American Lung Association (2024). Sciatica: Facts About the Common Cold
https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/facts-about-the-common-cold
2. Mayo Clinic (2023). Sciatica: Common Cold
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/symptoms-causes/syc-20351605
Tin tức liên quan
Thông tin bệnh nhân